Trong nỗ lực đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và phân cấp quản lý nhà nước, Bộ Xây dựng đã ban hành Công văn 9600/BXD-KTQLXD nhằm hướng dẫn chi tiết về thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng. Đây được xem là một bước ngoặt lớn, giúp người dân tiết kiệm thời gian và công sức khi thực hiện các thủ tục pháp lý liên quan đến nhà ở.

Bước ngoặt trong cải cách hành chính: UBND cấp xã trực tiếp cấp phép xây dựng

Theo tinh thần của Nghị định 140/2025/NĐ-CP, việc phân định thẩm quyền đã có sự thay đổi rõ rệt. Thay vì phải lên cấp huyện như trước đây, giờ đây người dân có thể thực hiện thủ tục ngay tại địa phương mình cư trú đối với các loại hình công trình phổ biến.

Cụ thể, căn cứ vào khoản 1 Điều 4 Nghị định 140/2025/NĐ-CP, thẩm quyền này được thực hiện dựa trên các quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 103 Luật Xây dựng 2014 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2020).

Ủy ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng đối với các công trình cấp III, cấp IV và nhà ở riêng lẻ trên địa bàn do mình quản lý.

Phân định thẩm quyền cụ thể theo quy định mới

Việc chuyển giao nhiệm vụ này không chỉ đơn thuần là thay đổi cơ quan tiếp nhận mà còn là sự đảm bảo tính thống nhất trong quản lý nhà nước. Khoản 2 Điều 2 Nghị định 140/2025/NĐ-CP nhấn mạnh việc chuyển giao quyền hạn từ cấp huyện xuống cấp xã hoặc lên cấp tỉnh phải đảm bảo tính hiệu quả và sát thực tế.

1. Thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp xã

UBND cấp xã hiện nay đóng vai trò chủ chốt trong việc quản lý xây dựng tại cơ sở. Cơ quan này có quyền cấp giấy phép cho:

• Công trình xây dựng cấp III.
• Công trình xây dựng cấp IV.
• Nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn quản lý.

2. Thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh

Đối với các công trình có quy mô lớn hơn hoặc nằm trong các khu vực đặc thù, thẩm quyền vẫn thuộc về UBND cấp tỉnh. Tuy nhiên, để linh hoạt, UBND cấp tỉnh có thể phân cấp hoặc ủy quyền cho các cơ quan chuyên môn như:

• Sở Xây dựng.
• Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế.
• Thậm chí là tiếp tục phân cấp cho UBND cấp xã nếu thấy phù hợp với năng lực quản lý.

Lời khuyên pháp lý cho người dân

Với quy định mới này, người dân khi có nhu cầu xây dựng nhà ở riêng lẻ hoặc các công trình quy mô nhỏ cần chủ động liên hệ với bộ phận Một cửa tại UBND xã để được hướng dẫn hồ sơ. Việc nắm rõ thẩm quyền không chỉ giúp hồ sơ được giải quyết nhanh chóng mà còn tránh được tình trạng nộp sai nơi quy định, gây lãng phí thời gian.

Công văn 9600/BXD-KTQLXD chính thức thay thế cho các hướng dẫn trước đó, tạo ra hành lang pháp lý rõ ràng và minh bạch hơn trong lĩnh vực xây dựng tại Việt Nam.