Hoạt động giao thương giữa Việt Nam và Lào đang bước sang một giai đoạn mới với những quy định thông thoáng và rõ ràng hơn. Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân trong việc thanh toán và chuyển tiền, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Thông tư 04/2024/TT-NHNN hướng dẫn hoạt động thanh toán, chuyển tiền song phương Việt Nam - Lào.

Đồng tiền và phương thức thanh toán linh hoạt

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại Điều 3 Thông tư 04/2024/TT-NHNN là quy định về đồng tiền thanh toán. Theo đó, các bên có thể sử dụng đồng Việt Nam (VND), đồng Kíp Lào (LAK) hoặc các ngoại tệ tự do chuyển đổi khác trong hoạt động mua bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ.

Về phương thức thực hiện, pháp luật cho phép thanh toán, chuyển tiền thông qua các ngân hàng được phép hoặc thực hiện thanh toán bù trừ đối với các giao dịch thương mại biên giới. Điều này dựa trên nền tảng của Nghị định 14/2018/NĐ-CP về thương mại biên giới, giúp giảm bớt áp lực về ngoại tệ cho các doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh tại khu vực cửa khẩu.

"Đồng tiền thanh toán, chuyển tiền trong hoạt động mua bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ giữa Việt Nam - Lào là VND, LAK hoặc ngoại tệ tự do chuyển đổi."

Quy định về mở và sử dụng tài khoản thanh toán

Để hiện thực hóa các giao dịch, Điều 4 và Điều 5 của Thông tư đã hướng dẫn chi tiết việc mở tài khoản:

• Đối với tổ chức, cá nhân Lào: Được phép mở và sử dụng tài khoản LAK tại các ngân hàng được phép tại Việt Nam để phục vụ mục đích thanh toán song phương.
• Đối với tổ chức Việt Nam: Được mở và sử dụng tài khoản VND tại các ngân hàng ở Lào để thực hiện các giao dịch vãng lai, giao dịch vốn và các giao dịch được phép khác theo quy định của cả hai nước.

Việc quản lý các tài khoản này phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định tại Luật Các tổ chức tín dụng 2024 và các văn bản hướng dẫn về quản lý ngoại hối hiện hành.

Xuất nhập khẩu tiền mặt và trách nhiệm của ngân hàng

Nhằm điều hòa lượng tiền mặt phục vụ nhu cầu thực tế, các ngân hàng được phép có quyền xuất khẩu, nhập khẩu VND và LAK tiền mặt qua các cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu chính hoặc đường hàng không. Tuy nhiên, các hoạt động này phải được khai báo Hải quan đầy đủ và chịu sự giám sát chặt chẽ để phòng, chống rửa tiền.

Theo quy định tại Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 2010, các ngân hàng phải thực hiện chế độ báo cáo định kỳ hàng quý về tình hình xuất nhập khẩu tiền mặt, đảm bảo tính minh bạch và an toàn cho hệ thống tài chính quốc gia.

Thông tư 04/2024/TT-NHNN chính thức có hiệu lực từ ngày 15/7/2024, thay thế cho Quyết định 845/2004/QĐ-NHNN đã lỗi thời. Đây được xem là đòn bẩy quan trọng thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế đặc biệt giữa hai nước Việt Nam và Lào trong thời gian tới.