Việc sử dụng xung điện, dòng điện để khai thác thủy sản từ lâu đã được coi là hành vi "tận diệt", gây hệ lụy khôn lường cho hệ sinh thái và nguồn lợi thủy sản bền vững. Nhằm siết chặt quản lý và răn đe các hành vi vi phạm, Chính phủ đã ban hành Nghị định 42/2019/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, thay thế cho các quy định cũ trước đây.

Khung hình phạt chi tiết đối với hành vi dùng điện khai thác thủy sản

Theo quy định tại Điều 28 Nghị định 42/2019/NĐ-CP, mức xử phạt đối với hành vi sử dụng chất độc, chất nổ, xung điện, dòng điện để khai thác thủy sản được phân cấp rõ rệt dựa trên phương tiện và mức độ nguy hiểm:

• Khai thác thủ công (không dùng tàu cá): Đối với các cá nhân sử dụng công cụ kích điện cầm tay để đánh bắt tại các sông, ngòi, ao hồ mà không sử dụng tàu cá, mức phạt tiền dao động từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng.
• Sử dụng tàu cá dưới 12 mét: Hành vi dùng kích điện hoặc dòng điện trực tiếp từ máy phát điện trên tàu cá có chiều dài lớn nhất dưới 12 mét sẽ bị phạt từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.
• Sử dụng tàu cá từ 12 mét đến dưới 15 mét: Mức phạt tăng lên từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.
• Sử dụng tàu cá từ 15 mét trở lên: Đây là nhóm đối tượng bị xử phạt nặng nhất trong khung tàu cá với mức phạt từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng.
• Sử dụng điện lưới trực tiếp: Hành vi dùng điện lưới để khai thác thủy sản mà chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ bị phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.

Xử phạt hành vi tàng trữ, vận chuyển công cụ kích điện

Đáng chú ý, pháp luật không chỉ xử phạt hành vi đang trực tiếp khai thác mà còn nhắm vào cả khâu tàng trữ và lưu thông. Cụ thể, tại khoản 2 Điều 28 quy định:

Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi tàng trữ, vận chuyển, mua bán công cụ kích điện để khai thác thủy sản.

Quy định này nhằm ngăn chặn từ gốc rễ việc sản xuất và mua bán các thiết bị tận diệt, giúp bảo vệ nguồn lợi thủy sản một cách triệt để hơn.

Hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục

Bên cạnh hình thức phạt tiền, người vi phạm còn phải đối mặt với các hình thức xử phạt bổ sung cực kỳ nghiêm khắc được quy định tại khoản 5 Điều 28:

• Tịch thu tang vật: Toàn bộ công cụ kích điện, máy phát điện và ngư cụ sử dụng để vi phạm sẽ bị tịch thu sung công quỹ.
• Tước quyền sử dụng giấy phép: Người vi phạm sẽ bị tước quyền sử dụng Giấy phép khai thác thủy sản trong thời gian từ 03 tháng đến 06 tháng.

Ngoài ra, theo Điều 5 Nghị định 42/2019/NĐ-CP, mức phạt tiền nêu trên là áp dụng đối với cá nhân. Trường hợp tổ chức có cùng hành vi vi phạm thì mức phạt tiền sẽ bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân (tối đa có thể lên đến 100 triệu đồng cho hành vi dùng điện lưới).

Nghị định này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 05/07/2019, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc bảo vệ môi trường biển và nguồn lợi thủy sản của Việt Nam.