Ngày 28/08/2018, Ban Bí thư đã chính thức ban hành Quy định 05-QĐi/TW năm 2018. Đây là văn bản quan trọng thay thế cho Quy định 173-QĐ/TW năm 2013, mở ra cơ hội cho những quần chúng và đảng viên từng vi phạm chính sách dân số có cơ hội được đứng vào hàng ngũ của Đảng nếu đáp ứng đủ các tiêu chuẩn khắt khe.

Một buổi lễ kết nạp Đảng viên mới đầy trang nghiêm (ảnh minh họa)

9 trường hợp sinh con thứ 3 không bị coi là vi phạm chính sách dân số

Theo Điều 2 Quy định 05-QĐi/TW năm 2018, có 09 trường hợp cụ thể khi sinh con thứ 3 (hoặc nhiều hơn) sẽ không bị tính là vi phạm chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình. Điều này đồng nghĩa với việc con đường phấn đấu vào Đảng của quần chúng trong các trường hợp này vẫn hoàn toàn rộng mở:

• Dân tộc ít người: Cặp vợ chồng sinh con thứ ba nếu một hoặc cả hai thuộc dân tộc có số dân dưới 10.000 người hoặc dân tộc có nguy cơ suy giảm số dân theo công bố của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.
• Sinh đa thai lần đầu: Sinh lần thứ nhất mà có từ 3 con trở lên.
• Đã có 1 con, sinh lần hai đa thai: Đã có một con đẻ, lần sinh thứ hai có từ 2 con trở lên.
• Thay thế con đã mất: Sinh lần thứ ba trở lên nếu tại thời điểm sinh chỉ còn một con đẻ còn sống (tính cả con đã cho làm con nuôi).
• Con bị dị tật, bệnh hiểm nghèo: Đã có hai con đẻ nhưng một hoặc cả hai con bị dị tật hoặc mắc bệnh hiểm nghèo không di truyền (phải có xác nhận của Hội đồng giám định y khoa cấp tỉnh hoặc Trung ương).
• Trường hợp có con riêng:
  • Sinh một hoặc hai con nếu một trong hai người đã có con riêng.
  • Sinh một hoặc hai con trở lên trong cùng một lần sinh nếu cả hai đều đã có con riêng (không áp dụng nếu hai người đã có từ 2 con chung trở lên đang còn sống).
• Phụ nữ đơn thân: Phụ nữ chưa kết hôn sinh một hoặc hai con trở lên trong cùng một lần sinh.
• Yếu tố lịch sử: Sinh con thứ ba trở lên trước ngày 19/01/1989 (thời điểm Quyết định 162-HĐBT có hiệu lực).
• Mang thai ngoài ý muốn: Do mang thai ngoài ý muốn mà việc thực hiện kế hoạch hóa gia đình gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người mẹ (phải có xác nhận của bệnh viện cấp huyện trở lên).

Chính sách dân số mới tạo điều kiện cho các gia đình trong những hoàn cảnh đặc biệt (ảnh minh họa)

Tiêu chuẩn và thời gian thử thách để được kết nạp Đảng

Đối với những trường hợp thực sự vi phạm (không thuộc 9 diện nêu trên), Điều 5 Quy định 05-QĐi/TW năm 2018 quy định quần chúng vẫn có thể được xem xét kết nạp nếu đáp ứng các điều kiện sau:

"Quần chúng vi phạm chính sách dân số và kế hoạch hoá gia đình chỉ được xem xét, kết nạp vào Đảng khi có đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định của Điều lệ Đảng... và phải có thời gian phấn đấu ít nhất là 24 tháng đối với trường hợp vi phạm sinh con thứ ba hoặc 36 tháng đối với trường hợp vi phạm sinh con thứ tư kể từ ngày sinh con đến ngày chi bộ họp xét đề nghị kết nạp vào Đảng."

Đặc biệt, quy định cũng nêu rõ tại Điều 3 Quy định 05-QĐi/TW năm 2018 rằng sẽ không xem xét kết nạp đối với quần chúng vi phạm sinh con thứ năm trở lên. Đối với đảng viên đã bị đưa ra khỏi Đảng, nếu sau đó lại tiếp tục vi phạm chính sách dân số thì cũng sẽ không được xem xét kết nạp lại.

Thẩm quyền quyết định kết nạp

Việc kết nạp quần chúng vi phạm chính sách dân số vào Đảng sẽ do Ban thường vụ cấp ủy huyện (hoặc tương đương) xem xét và quyết định. Riêng đối với trường hợp kết nạp lại đảng viên cũ, quy trình sẽ chặt chẽ hơn khi cần có sự đồng ý bằng văn bản của Ban thường vụ cấp ủy trực thuộc Trung ương trước khi cấp huyện ra quyết định chính thức.

Quy định mới này thể hiện sự nhân văn và linh hoạt của Đảng trong công tác cán bộ, vừa đảm bảo tính nghiêm minh của kỷ luật, vừa tạo động lực phấn đấu cho những quần chúng ưu tú có những sai sót trong quá khứ nhưng đã nỗ lực khắc phục và cống hiến cho cộng đồng.