Luật Các tổ chức tín dụng 2024 (Luật số 32/2024/QH15) đã chính thức được thông qua với nhiều thay đổi mang tính bước ngoặt, đặc biệt là các quy định nhằm minh bạch hóa hoạt động ngân hàng và ngăn chặn tình trạng sở hữu chéo vốn là vấn đề nhức nhối trong hệ thống tài chính nhiều năm qua.

Công khai thông tin cổ đông sở hữu từ 1% vốn điều lệ

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất của Luật Các tổ chức tín dụng 2024 là yêu cầu khắt khe về việc công khai thông tin. Theo đó, cổ đông sở hữu từ 01% vốn điều lệ trở lên của tổ chức tín dụng phải cung cấp đầy đủ các thông tin cá nhân và người có liên quan cho ngân hàng.

Các thông tin bắt buộc phải công khai bao gồm:

• Họ và tên, số định danh cá nhân, quốc tịch, số hộ chiếu của cổ đông;
• Thông tin chi tiết về người có liên quan;
• Số lượng và tỷ lệ sở hữu cổ phần của mình và người có liên quan tại tổ chức tín dụng đó.

Quy định này nhằm giúp cơ quan quản lý và công chúng nhận diện rõ hơn về "chủ nhân" thực sự của các ngân hàng, tránh việc núp bóng cá nhân hoặc tổ chức khác để thao túng hoạt động tín dụng.

Giảm tỷ lệ sở hữu cổ phần - "Đòn bẩy" chống sở hữu chéo

Để tăng cường tính đại chúng và giảm thiểu rủi ro tập trung quyền lực, Luật Các tổ chức tín dụng 2024 đã điều chỉnh giảm tỷ lệ sở hữu cổ phần tối đa của các cổ đông tổ chức.

"Một cổ đông là tổ chức không được sở hữu cổ phần vượt quá 10% vốn điều lệ của một tổ chức tín dụng (trước đây là 15%). Cổ đông và người có liên quan của cổ đông đó không được sở hữu cổ phần vượt quá 15% vốn điều lệ (trước đây là 20%)."

Bên cạnh đó, cổ đông lớn của một tổ chức tín dụng và người có liên quan cũng bị hạn chế không được sở hữu từ 5% vốn điều lệ trở lên tại một tổ chức tín dụng khác. Đây được xem là giải pháp kỹ thuật mạnh mẽ để cắt đứt các vòi bạch tuộc sở hữu chéo giữa các ngân hàng với nhau.

Lộ trình tuân thủ và trách nhiệm của cổ đông

Pháp luật cũng dành một khoảng thời gian chuyển tiếp hợp lý cho các cổ đông đang sở hữu vượt tỷ lệ. Những cổ đông đã sở hữu cổ phần vượt mức cho phép trước ngày 01/7/2024 được tiếp tục duy trì nhưng không được tăng thêm cổ phần cho đến khi tuân thủ đúng quy định, trừ trường hợp nhận cổ tức bằng cổ phiếu.

Việc thực thi nghiêm túc các quy định tại Luật Các tổ chức tín dụng 2024 không chỉ bảo vệ quyền lợi của người gửi tiền mà còn góp phần xây dựng một hệ thống tài chính lành mạnh, bền vững, xứng tầm với đà phát triển kinh tế của đất nước trong giai đoạn mới.