Trong bối cảnh dòng chảy thương mại quốc tế ngày càng sôi động, việc nâng cấp hạ tầng và hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động kho bãi, địa điểm làm thủ tục hải quan trở thành yêu cầu cấp thiết. Dự thảo Nghị định mới thay thế cho Nghị định 68/2016/NĐ-CP và Nghị định 67/2020/NĐ-CP đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng doanh nghiệp logistics.

1. Bước đột phá trong điều kiện công nhận kho, bãi và địa điểm hải quan

So với các quy định cũ tại Điều 4 Nghị định 68/2016/NĐ-CP, dự thảo mới đã thực hiện một cuộc "cách mạng" về tiêu chuẩn kỹ thuật, đặc biệt là việc tích hợp công nghệ số vào công tác quản lý.

1.1. Mở cửa cho kinh doanh hàng miễn thuế tại các cảng biển

Một trong những điểm sáng là việc mở rộng loại hình cảng biển được phép đặt địa điểm kinh doanh hàng miễn thuế. Thay vì giới hạn hẹp, dự thảo cho phép triển khai tại các cảng biển nói chung, tạo điều kiện cho du lịch tàu biển phát triển mạnh mẽ. Đáng chú ý, cơ quan soạn thảo đã đề xuất bãi bỏ quy định về vị trí đặt địa điểm kinh doanh hàng miễn thuế trên tàu bay quốc tế, đồng thời nới lỏng yêu cầu về vị trí kho chứa hàng miễn thuế, không nhất thiết phải nằm trong khu vực cách ly hay cửa khẩu như trước đây.

1.2. Kho ngoại quan: Siết chặt diện tích, nâng tầm công nghệ giám sát

Dự thảo mới đưa ra các con số cụ thể và khắt khe hơn về diện tích tối thiểu nhằm đảm bảo quy mô hoạt động chuyên nghiệp:

• Kho ngoại quan tại cảng hàng không quốc tế: Tối thiểu 2.000 m2.
• Tại các cửa khẩu khác: Tối thiểu 5.000 m2.
• Tại cảng biển và khu vực nội địa: Tối thiểu 10.000 m2.

Đặc biệt, hệ thống camera giám sát hải quan giờ đây không chỉ dừng lại ở việc ghi hình mà phải có khả năng nhận diện phương tiện vận tải và kết nối trực tuyến 24/7 với hệ thống của cơ quan hải quan qua Internet. Điều này giúp minh bạch hóa mọi hoạt động xuất nhập kho, giảm thiểu gian lận thương mại.

1.3. Địa điểm tập kết, kiểm tra, giám sát tập trung: Ưu tiên quy mô lớn

Để hình thành các trung tâm logistics hiện đại, dự thảo yêu cầu diện tích tối thiểu cho các địa điểm tập kết tại khu công nghiệp, khu công nghệ cao lên đến 20.000 m2. Việc bổ sung vị trí đặt tại các "Khu thương mại tự do" cũng cho thấy tầm nhìn chiến lược trong việc hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng của Việt Nam trong giai đoạn 2026 - 2030.

2. Số hóa toàn diện thủ tục hành chính: Thực hiện 100% Online

Nếu như trước đây, các thủ tục công nhận, mở rộng hay thu hẹp kho bãi vẫn còn những bước thủ công, thì theo quy định tại dự thảo mới, toàn bộ quy trình sẽ được thực hiện thông qua Hệ thống tiếp nhận dịch vụ công trực tuyến. Doanh nghiệp chỉ cần ngồi tại văn phòng để gửi hồ sơ và nhận kết quả, giúp tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí đi lại.

"Việc thống nhất hình thức thực hiện thủ tục online không chỉ là xu hướng mà là yêu cầu bắt buộc để nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh logistics của Việt Nam." - Trích nhận định từ chuyên gia pháp lý.

3. Bổ sung các chế tài nghiêm khắc: Tạm dừng hoạt động nếu vi phạm

Dự thảo cũng bổ sung các trường hợp sẽ bị tạm dừng hoạt động kho ngoại quan để răn đe các doanh nghiệp không nghiêm túc:

• Doanh nghiệp không đưa kho bãi vào hoạt động sau 06 tháng kể từ ngày được công nhận.
• Không duy trì đủ các điều kiện về diện tích, tường rào (cao tối thiểu 2m) hoặc hệ thống camera theo quy định.
• Vi phạm các quy định đặc thù tại các Khu thương mại tự do.

Việc nắm bắt kịp thời các thay đổi trong dự thảo Nghị định này là chìa khóa để các doanh nghiệp logistics chủ động phương án đầu tư, nâng cấp hạ tầng, tránh những rủi ro pháp lý không đáng có khi văn bản chính thức có hiệu lực.