Từ ngày 01/01/2025, thị trường tài chính Việt Nam sẽ chứng kiến những thay đổi quan trọng khi Luật số 56/2024/QH15 chính thức có hiệu lực. Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là việc siết chặt các quy định về điều kiện hành nghề đối với kiểm toán viên. Việc bổ sung và làm rõ các trường hợp bị "cấm cửa" không chỉ nhằm nâng cao đạo đức nghề nghiệp mà còn bảo vệ tính minh bạch của nền kinh tế.

4 trường hợp không được tiếp tục hành nghề kiểm toán từ 2025

Căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 3 Luật số 56/2024/QH15, nội dung Điều 16 Luật Kiểm toán độc lập 2011 đã được sửa đổi, bổ sung. Theo đó, có 04 nhóm đối tượng sẽ không được phép tiếp tục thực hiện các hoạt động kiểm toán chuyên nghiệp:

• Thứ nhất: Những người đang trong thời gian bị Tòa án cấm hành nghề kiểm toán theo bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực pháp luật. Đặc biệt, quy định mới nhấn mạnh cả những người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự cũng thuộc diện này.
• Thứ hai: Người đã bị kết án về các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, tội phạm về chức vụ liên quan đến tài chính, kế toán, kiểm toán mà chưa được xóa án tích. Đây là rào cản quan trọng để ngăn chặn những cá nhân có tiền án liên quan đến chuyên môn tiếp tục gây hại cho hệ thống.
• Thứ ba: Đối tượng đang bị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính như giáo dục tại địa phương, đưa vào cơ sở cai nghiện hoặc cơ sở giáo dục bắt buộc.
• Thứ tư: Những người có Giấy chứng nhận đăng ký hành nghề kiểm toán đã hết hiệu lực hoặc không còn giá trị sử dụng theo các quy định cụ thể của Bộ Tài chính.

Mở rộng đối tượng không được đăng ký hành nghề

Bên cạnh việc đình chỉ những người đang hành nghề, Luật số 56/2024/QH15 cũng bổ sung thêm các nhóm đối tượng không được phép đăng ký hành nghề kiểm toán ngay từ đầu. Đáng chú ý là sự xuất hiện của lực lượng vũ trang và công an nhân dân:

"Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng, viên chức trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật, công nhân công an, viên chức trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân."

Quy định này nhằm đảm bảo tính độc lập tuyệt đối của nghề kiểm toán, tránh xung đột lợi ích giữa nhiệm vụ công và hoạt động kinh doanh dịch vụ tư nhân.

Những điểm được nới lỏng so với quy định cũ

Một điểm thú vị là Luật mới đã loại bỏ 02 trường hợp từng bị cấm đăng ký hành nghề trước đây, bao gồm:

1. Người bị xử phạt vi phạm hành chính về tài chính, kế toán trong vòng 1 năm.
2. Người bị đình chỉ hành nghề kiểm toán.

Việc loại bỏ này cho thấy sự tập trung vào các vi phạm mang tính chất nghiêm trọng (hình sự) hơn là các lỗi hành chính nhẹ, tạo cơ hội cho những người đã khắc phục sai phạm nhỏ được quay lại với nghề.

Tóm lại, việc nắm vững các quy định tại Luật Kiểm toán độc lập 2011 và các nội dung sửa đổi năm 2024 là điều kiện tiên quyết để các kiểm toán viên duy trì sự nghiệp bền vững và đúng pháp luật.