Ngày 24/8/2018, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức ban hành Công văn 3712/BGDĐT-CSVC hướng dẫn các địa phương thực hiện rà soát, sắp xếp và tổ chức lại các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông. Đây là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 19-NQ/TW về đổi mới hệ thống đơn vị sự nghiệp công lập.

Nguyên tắc sáp nhập: Ưu tiên quyền lợi của học sinh

Theo hướng dẫn tại Công văn 3712/BGDĐT-CSVC, việc dồn dịch các điểm trường lẻ và sáp nhập các trường quy mô nhỏ phải dựa trên nguyên tắc tạo thuận lợi tối đa cho người dân và đảm bảo quyền lợi học tập của học sinh. Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh không được để xảy ra tình trạng học sinh bỏ học do khoảng cách đi lại quá xa sau khi sáp nhập.

Cụ thể, các địa phương cần thực hiện rà soát kỹ lưỡng thực trạng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và đội ngũ giáo viên trước khi quyết định sáp nhập. Lộ trình triển khai phải phù hợp với điều kiện địa lý, giao thông và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương, gắn liền với mục tiêu xây dựng nông thôn mới.

Quy định cụ thể đối với các trường tiểu học và trung học

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất trong hướng dẫn này là quy định về quy mô lớp học để xem xét sáp nhập:

• Đối với cấp xã: Các xã hiện đang có từ 2 đến 3 trường tiểu học sẽ được xem xét sáp nhập thành một trường duy nhất. Tuy nhiên, việc này chỉ được thực hiện khi đảm bảo đủ điều kiện về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên để tiếp nhận số lượng học sinh tăng thêm.
• Đối với trường quy mô nhỏ: Các trường tiểu học có quy mô dưới 10 lớp có thể được xem xét ghép với trường trung học cơ sở trên cùng địa bàn xã để hình thành trường liên cấp.
• Trường nhiều cấp học: Khi sáp nhập thành trường có nhiều cấp học, nhà trường phải bố trí khu vực riêng biệt cho từng cấp học để đảm bảo tính đặc thù về thời lượng tiết học và hình thức tổ chức dạy học, tránh gây ảnh hưởng lẫn nhau.

Cấm sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông

Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra quy định nghiêm ngặt: Không sáp nhập các cơ sở giáo dục mầm non với các cơ sở giáo dục phổ thông. Điều này nhằm bảo đảm môi trường sư phạm phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi mầm non, vốn có những yêu cầu rất khác biệt về chăm sóc và giáo dục so với học sinh phổ thông.

Bên cạnh đó, đối với các điểm trường lẻ thuộc diện dồn dịch, địa phương phải chuẩn bị đầy đủ các công trình phụ trợ như phòng ở bán trú, nhà ăn, nhà vệ sinh, hệ thống điện nước... đặc biệt là đối với các trường có học sinh bán trú.

Chính sách hỗ trợ giáo viên và học sinh sau sáp nhập

Để tạo sự đồng thuận và ổn định, Công văn 3712/BGDĐT-CSVC yêu cầu chính quyền các cấp phải có các giải pháp và cơ chế chính sách cụ thể:

- Bố trí, sắp xếp và giải quyết đầy đủ chế độ, chính sách cho giáo viên, nhân viên, cán bộ quản lý theo đúng quy định.
- Hỗ trợ đảm bảo yêu cầu tối thiểu về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học cho các điểm trường nơi chuyển đến.
- Có chính sách hỗ trợ việc đi lại của học sinh khi đến trường để đảm bảo an toàn và duy trì sĩ số.

Việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất đai và cơ sở vật chất tại các điểm trường cũ cũng cần được tính toán kỹ lưỡng, tránh gây lãng phí tài sản công và phù hợp với quy hoạch chung của địa phương.