Hoạt động báo chí sử dụng nguồn kinh phí ngân sách nhà nước luôn đòi hỏi sự minh bạch, chặt chẽ và tính toán khoa học trong công tác lập dự toán, thanh quyết toán. Nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Thông tư 23/2026/TT-BVHTTDL quy định định mức kinh tế - kỹ thuật dịch vụ sự nghiệp công đối với sản xuất tác phẩm báo chí in, báo chí điện tử và in báo chí in, đăng tải báo chí điện tử. Quy định này mang lại căn cứ quan trọng giúp các cơ quan báo chí chủ động phương án hoạt động tài chính phù hợp với yêu cầu thực tiễn năm 2026.

1. Định mức kinh tế - kỹ thuật sản xuất, in và đăng tải báo chí là gì?

Theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Thông tư 23/2026/TT-BVHTTDL, định mức kinh tế - kỹ thuật được xác định là mức trần tối đa về hao phí nhân công, hao phí máy móc, thiết bị và hao phí vật liệu sử dụng để hoàn thành việc cung cấp dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước.

Điều này có nghĩa là định mức không phải là mức chi cào bằng hay ấn định cứng nhắc, mà đóng vai trò là giới hạn cao nhất. Tùy thuộc vào điều kiện công nghệ, quy mô và hiệu quả quản lý, các cơ quan báo chí có thể tối ưu hóa quy trình để mức hao phí thực tế thấp hơn định mức nhưng vẫn đảm bảo chất lượng tác phẩm.

Quy trình hoạt động báo chí in và báo chí điện tử chuẩn hóa làm cơ sở xây dựng định mức bao gồm 06 công đoạn liên hoàn:

• Công đoạn 1: Lập kế hoạch xuất bản báo chí.
• Công đoạn 2: Sáng tạo bản thảo tác phẩm báo chí.
• Công đoạn 3: Biên tập các bản thảo tác phẩm báo chí.
• Công đoạn 4: Sản xuất các sản phẩm báo chí.
• Công đoạn 5: Phát hành các sản phẩm báo chí.
• Công đoạn 6: Phản hồi và xử lý thông tin phản hồi từ độc giả và xã hội.

2. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng định mức báo chí mới

Căn cứ theo quy định tại Điều 1 Thông tư 23/2026/TT-BVHTTDL, định mức kinh tế - kỹ thuật này điều chỉnh các dịch vụ sự nghiệp công có sử dụng ngân sách nhà nước, bao gồm:

• Dịch vụ sản xuất tác phẩm báo chí in, báo chí điện tử;
• Dịch vụ in báo chí in;
• Dịch vụ đăng tải báo chí điện tử.

Các dịch vụ này phục vụ nhiệm vụ chính trị, quốc phòng, an ninh, thông tin đối ngoại, phục vụ thiếu niên, nhi đồng, người khiếm thính, khiếm thị, đồng bào vùng dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và các nhiệm vụ trọng yếu khác theo phân công của Thủ tướng Chính phủ.

Đối tượng áp dụng bao gồm toàn bộ cơ quan, tổ chức, cá nhân sử dụng ngân sách nhà nước để cung cấp dịch vụ sự nghiệp công báo chí, cùng các cơ quan, đơn vị quản lý, giám sát và phân bổ ngân sách liên quan.

3. Kết cấu và phương pháp tính 3 thành phần hao phí trong định mức

Để lượng hóa khối lượng công việc của người làm báo và các phương tiện kỹ thuật đi kèm, Điều 4 Thông tư 23/2026/TT-BVHTTDL xác định chi tiết kết cấu định mức gồm 3 thành phần hao phí chủ đạo:

3.1. Hao phí về nhân công

Hao phí nhân công đo lường thời gian lao động trực tiếp cần thiết của các chức danh nghề nghiệp (phóng viên, biên tập viên, họa sĩ trình bày, kỹ thuật viên...) tương ứng với từng hạng, bậc lao động bình quân. Đơn vị tính được quy đổi thống nhất là công lao động, trong đó 01 công tương ứng với 01 ngày làm việc chuẩn 08 giờ theo Bộ luật Lao động.

3.2. Hao phí về máy móc, thiết bị

Đây là thời gian vận hành các phương tiện máy móc, thiết bị trực tiếp phục vụ sản xuất sản phẩm báo chí như hệ thống máy tính chuyên dụng, máy in chuyên dụng, trang thiết bị ghi hình, ghi âm... Đơn vị tính được xác định theo ca máy, với quy chuẩn mỗi ca tương đương 08 giờ làm việc liên tục hoặc lũy kế.

3.3. Hao phí về vật liệu

Hao phí vật liệu được xác định dựa trên số lượng, chủng loại và quy cách vật tư cần thiết sử dụng trực tiếp để hoàn thành một đơn vị sản phẩm báo chí (như giấy in báo, mực in, bản kẽm, vật tư lưu trữ dữ liệu...).

4. Chi tiết định mức đối với từng thể loại và công đoạn báo chí

Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư 23/2026/TT-BVHTTDL đã thiết lập hệ thống định mức cụ thể đối với 4 nhóm công việc báo chí chủ chốt:

4.1. Định mức sáng tạo và biên tập bản thảo tác phẩm báo chí

Định mức được thiết lập riêng cho từng thể loại: từ tin vắn, tin ngắn, tin sâu, bài phản ánh, phỏng vấn, điều tra, ký sự, chính luận cho đến bài nghiên cứu trao đổi, tranh ảnh báo chí. Đặc biệt, thông tư đã bổ sung quy định rất cụ thể cho các loại hình báo chí hiện đại:

• Infographic: Trường hợp khai thác, tái cấu trúc từ dữ liệu hoặc bài báo có sẵn, tổng định mức không vượt quá 0,3 lần định mức của thể loại tương ứng. Đối với tác phẩm Infographic sáng tạo mới hoàn toàn từ khâu thu thập dữ liệu, mức trần là không quá 1,3 lần.
• MegaStory / E-Magazine / Longform: Tác phẩm báo chí đa phương tiện phức hợp này được định mức không quá 1,2 lần khi khai thác tư liệu có sẵn và lên tới 2,2 lần đối với các tác phẩm dàn dựng, nghiên cứu và sản xuất hoàn toàn mới.
• Tác phẩm sử dụng trên nhiều nền tảng: Nếu một tác phẩm được xuất bản đồng thời trên báo in, báo điện tử và mạng xã hội, định mức sáng tạo bản thảo chỉ được tính duy nhất 01 lần. Các hình thức còn lại chỉ tính chi phí gia công, hiệu chỉnh kỹ thuật thực tế nhằm triệt tiêu hiện tượng thanh toán trùng lặp nguồn ngân sách.

4.2. Định mức thiết kế, chế bản báo in

Định mức phân định rõ giữa thiết kế layout mới lần đầu và việc kế thừa dàn trang cho các số báo định kỳ tiếp theo. Cụ thể, khi tái sử dụng layout có sẵn, hệ số hao phí nhân công và máy móc được áp dụng hệ số giảm trừ k = 0,1 so với thiết kế ban đầu. Đối với ấn phẩm báo khổ lớn (A2), định mức hao phí được tính bằng 2 lần định mức khổ A3.

4.3. Thiết kế, chế bản và đăng tải báo chí điện tử

Các trang slide (trang trượt đa phương tiện) được phân nhóm định mức theo hàm lượng nội dung: chỉ gồm chữ, bảng biểu hộp chữ, chỉ có tranh ảnh hoặc tích hợp video. Những sản phẩm có yêu cầu kỹ thuật đồ họa và âm thanh phức tạp được nhân hệ số khuyến khích k = 1,2.

4.4. Công đoạn in ấn xuất bản báo in

Hệ thống định mức in ấn bao quát từ khâu bình bản, in bản can, ghi phim, xuất kẽm CTP đến công đoạn in offset (phân theo số màu in từ 1 màu đến 4 màu, in cuộn hay in tờ rơi) và hoàn thiện thành phẩm (xén, gấp, đóng tập, vào bìa).

5. Những khoản chi chưa nằm trong định mức và khuyến nghị cho các tòa soạn

Một điểm đặc biệt quan trọng mà ban giám đốc và bộ phận tài chính kế toán các cơ quan báo chí cần lưu ý là định mức tại Thông tư 23/2026/TT-BVHTTDL chưa bao gồm các khoản chi:

• Công tác phí, tiền vé xe, vé máy bay, lưu trú của phóng viên khi tác nghiệp thực địa;
• Chi mua bản quyền tác giả, tác phẩm, thù lao chuyên gia, chi trả khách mời tham gia phỏng vấn, tọa đàm;
• Chi phí phát hành báo in đến tay độc giả;
• Chi phí duy trì hạ tầng mạng, máy chủ, băng thông và phần mềm hệ thống CMS tòa soạn điện tử;
• Chi phí tiền lương khối lao động gián tiếp (hành chính, kế toán, văn phòng) và chi phí quản lý chung.

Khi xây dựng phương án giá dịch vụ sự nghiệp công hoặc tham gia đặt hàng, đấu thầu dịch vụ công, cơ quan báo chí cần tổng hợp bổ sung đầy đủ các khoản chi hợp lý, hợp lệ nêu trên theo đúng các quy định tài chính hiện hành nhằm bảo đảm tự chủ kinh phí và đời sống cho người làm báo.