Kể từ ngày 01/01/2011, cộng đồng doanh nghiệp và người nộp thuế tại Việt Nam sẽ chính thức bước vào một kỷ nguyên mới trong việc thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước. Theo hướng dẫn mới nhất tại Thông tư 180/2010/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 10/11/2010, các giao dịch điện tử trong lĩnh vực thuế sẽ được triển khai rộng rãi, mang lại sự thuận tiện tối đa cho người dân.

Giao dịch thuế điện tử: Không còn rào cản về thời gian và không gian

Điểm nổi bật nhất của quy định mới này chính là việc cho phép người nộp thuế thực hiện các giao dịch qua cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế 24h trong ngày và 07 ngày trong tuần. Điều này đồng nghĩa với việc, dù là ngày nghỉ thứ Bảy, Chủ nhật hay các dịp lễ, Tết, hệ thống vẫn luôn sẵn sàng tiếp nhận hồ sơ. Theo quy định tại Điều 8 Thông tư 180/2010/TT-BTC, ngày nộp hồ sơ thuế điện tử được tính trọn vẹn từ 0h đến 24h cùng ngày.

Phạm vi điều chỉnh của Thông tư bao gồm các giao dịch quan trọng như:

• Giao dịch điện tử trong đăng ký thuế.
• Giao dịch điện tử trong khai thuế.
• Giao dịch điện tử trong nộp thuế.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng quy định này không áp dụng đối với các trường hợp đăng ký thuế theo Nghị định 43/2010/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp và không điều chỉnh các giao dịch thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu.

Điều kiện bắt buộc để tham gia giao dịch điện tử

Để có thể tận dụng những tiện ích từ hình thức này, người nộp thuế cần đảm bảo đáp ứng đầy đủ các điều kiện kỹ thuật và pháp lý sau:

1. Chứng thư số: Phải được cấp bởi tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số công cộng và phải còn hiệu lực tại thời điểm giao dịch.
2. Hạ tầng công nghệ: Có khả năng truy cập Internet ổn định.
3. Thông tin liên lạc: Có địa chỉ thư điện tử (email) liên lạc ổn định đã đăng ký với cơ quan thuế.

Quy trình đăng ký và xác nhận hồ sơ

Người nộp thuế muốn chuyển sang hình thức khai thuế điện tử cần lập tờ khai theo mẫu quy định và gửi trực tuyến hoặc bản giấy đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp. Trong vòng 03 ngày làm việc, cơ quan thuế sẽ phản hồi kết quả qua email. Một khi đã được chấp thuận, người nộp thuế sẽ không thực hiện thủ tục khai thuế bằng các hình thức khác cho đến khi có thông báo ngừng sử dụng.

"Thời điểm nộp hồ sơ thuế điện tử là thời điểm được ghi trên Thông báo xác nhận nộp hồ sơ thuế điện tử của cơ quan thuế."

Cơ quan thuế hoặc tổ chức cung cấp dịch vụ T-VAN có trách nhiệm gửi thông báo xác nhận chậm nhất 15 phút sau khi nhận được hồ sơ. Đặc biệt, pháp luật cũng có quy định nhân văn nhằm bảo vệ quyền lợi người nộp thuế: Nếu xảy ra lỗi từ phía cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế, người nộp thuế sẽ được gia hạn thêm 03 ngày làm việc để hoàn thành nghĩa vụ mà không bị xử phạt chậm nộp.

Lưu trữ chứng từ điện tử: An toàn và bảo mật

Việc lưu trữ chứng từ điện tử được thực hiện nghiêm ngặt như đối với chứng từ giấy. Trong trường hợp chứng từ đã hết thời hạn lưu trữ nhưng vẫn ảnh hưởng đến tính toàn vẹn của hệ thống hoặc các giao dịch đang lưu hành, cơ quan chức năng yêu cầu tiếp tục lưu giữ cho đến khi việc tiêu hủy hoàn toàn không gây hệ lụy đến các giao dịch khác.

Với việc triển khai đồng bộ các quy định tại Thông tư 180/2010/TT-BTC, ngành Thuế đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu giảm bớt gánh nặng thủ tục, tạo môi trường kinh doanh minh bạch và hiện đại cho các doanh nghiệp Việt Nam.