Bước ngoặt trong việc giám sát trật tự an toàn giao thông từ năm 2020

Kể từ ngày 01/01/2020, khi Nghị định 100/2019/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành, một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là việc mở rộng nguồn dữ liệu để xử phạt vi phạm hành chính. Không chỉ dừng lại ở hệ thống camera giám sát chuyên dụng của lực lượng chức năng, giờ đây, những hình ảnh, video do chính người dân ghi lại cũng trở thành vũ khí sắc bén để đẩy lùi các hành vi vi phạm pháp luật giao thông.

Căn cứ pháp lý về việc sử dụng hình ảnh từ cá nhân, tổ chức

Quy định này được nêu rõ tại khoản 11 Điều 80 Nghị định 100/2019/NĐ-CP. Cụ thể, nội dung điều luật được trích dẫn như sau:

11. Người có thẩm quyền xử phạt được sử dụng các thông tin, hình ảnh thu được từ thiết bị ghi âm, ghi hình của cá nhân, tổ chức cung cấp để làm căn cứ xác minh, phát hiện hành vi vi phạm quy định tại Nghị định này.

Bộ trưởng Bộ Công an hướng dẫn quy trình chuyển hóa kết quả thu được từ các phương tiện, thiết bị (không phải là phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ) do cá nhân, tổ chức cung cấp thành các chứng cứ để xác định vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt.

Như vậy, pháp luật đã tạo ra một cơ chế "xã hội hóa" việc giám sát giao thông. Mọi thiết bị ghi hình từ điện thoại thông minh, camera hành trình (dashcam) đến camera an ninh của hộ gia đình đều có thể cung cấp dữ liệu quý giá cho cơ quan công an.

Quy trình chuyển hóa hình ảnh thành chứng cứ xử phạt

Nhiều người dân băn khoăn liệu hình ảnh mình cung cấp có đủ độ tin cậy để xử phạt hay không. Theo quy định tại Nghị định 100/2019/NĐ-CP, các thông tin này không được dùng để xử phạt trực tiếp ngay lập tức mà phải trải qua quá trình xác minh và chuyển hóa.

• Tiếp nhận: CSGT tiếp nhận dữ liệu từ các nguồn như: trực tiếp tại trụ sở, qua hòm thư điện tử, cổng thông tin điện tử hoặc các ứng dụng mạng xã hội chính thống của cơ quan công an.
• Xác minh: Cơ quan chức năng sẽ kiểm tra tính xác thực của hình ảnh, thời gian, địa điểm xảy ra vụ việc và thông tin về phương tiện vi phạm.
• Chuyển hóa: Sau khi xác minh đúng sự thật, các kết quả này sẽ được lập thành biên bản và chuyển hóa thành chứng cứ pháp lý để ra quyết định xử phạt nguội.

Lời khuyên cho người dân khi cung cấp dữ liệu vi phạm

Để hỗ trợ lực lượng chức năng hiệu quả nhất, khi ghi hình các hành vi vi phạm, người dân cần lưu ý:

1. Hình ảnh cần rõ nét, thấy rõ biển kiểm soát phương tiện và hành vi vi phạm (vượt đèn đỏ, đi ngược chiều, lạng lách...).
2. Cung cấp thông tin cụ thể về thời gian (giờ, ngày) và địa điểm (tên đường, số nhà gần đó).
3. Đảm bảo tính nguyên bản của video, không cắt ghép hoặc chỉnh sửa làm sai lệch bản chất sự việc.

Việc triển khai quy định này không chỉ giúp nâng cao ý thức của người tham gia giao thông mà còn thể hiện sự phối hợp chặt chẽ giữa nhân dân và lực lượng công an trong việc giữ gìn trật tự an toàn xã hội trong bối cảnh mới của năm 2020.