Chỉ còn ít ngày nữa, Bộ luật Lao động 2019 sẽ chính thức đi vào cuộc sống (từ ngày 01/01/2021). Một trong những vấn đề được hàng triệu công nhân, viên chức quan tâm nhất chính là chế độ nghỉ ngơi trong giờ làm việc. So với quy định cũ tại Bộ luật Lao động 2012, luật mới đã có những điều chỉnh mang tính bước ngoặt, bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người lao động.

Quy định mới về thời gian nghỉ tối thiểu

Theo quy định tại khoản 1 Điều 109 Bộ luật Lao động 2019, thời gian nghỉ giữa giờ được quy định cụ thể dựa trên tổng thời gian làm việc trong ngày:

"1. Người lao động làm việc theo thời giờ làm việc quy định tại Điều 105 của Bộ luật này từ 06 giờ trở lên trong một ngày thì được nghỉ giữa giờ ít nhất 30 phút liên tục, làm việc ban đêm thì được nghỉ giữa giờ ít nhất 45 phút liên tục. Trường hợp người lao động làm việc theo ca liên tục từ 06 giờ trở lên thì thời gian nghỉ giữa giờ được tính vào giờ làm việc."

Như vậy, điểm mấu chốt ở đây là điều kiện để được nghỉ ít nhất 30 phút (hoặc 45 phút nếu làm đêm) là làm việc từ 06 giờ trở lên trong một ngày. Điều này tạo sự linh hoạt và công bằng cho các loại hình công việc khác nhau.

Bước ngoặt trong cách tính nghỉ giữa giờ vào giờ làm việc

Đây là nội dung có sự thay đổi lớn nhất mà người lao động cần lưu ý. Để thấy rõ sự khác biệt, chúng ta cần nhìn lại quy định tại khoản 1 Điều 108 Bộ luật Lao động 2012:

"Người lao động làm việc liên tục 08 giờ hoặc 06 giờ theo quy định tại Điều 104 của Bộ luật này được nghỉ giữa giờ ít nhất 30 phút, tính vào thời giờ làm việc."

Trong đó, Điều 104 Bộ luật 2012 giới hạn việc tính nghỉ giữa giờ vào giờ làm việc chỉ áp dụng cho người làm công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm (làm 06 giờ/ngày).

Từ ngày 01/01/2021, theo hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 145/2020/NĐ-CP, chỉ cần người lao động làm việc theo ca liên tục từ 06 giờ trở lên thì thời gian nghỉ giữa giờ đương nhiên được tính vào giờ làm việc. Đây là một sự nới lỏng đáng kể, giúp người lao động ở nhiều ngành nghề khác nhau được hưởng lợi, thay vì chỉ bó hẹp trong các công việc độc hại như trước đây.

Thế nào là làm việc theo ca liên tục?

Để tránh tranh chấp, người sử dụng lao động và người lao động cần hiểu rõ khái niệm "ca liên tục". Theo tinh thần của Bộ luật Lao động 2019, ca làm việc liên tục là khoảng thời gian làm việc từ khi bắt đầu đến khi kết thúc ca mà không có khoảng thời gian nghỉ ngoài giờ làm việc (trừ thời gian nghỉ giữa giờ được tính vào giờ làm việc).

• Lợi ích cho người lao động: Được nghỉ ngơi mà vẫn được tính lương, giảm áp lực cường độ công việc.
• Trách nhiệm của doanh nghiệp: Cần rà soát lại nội quy lao động, thỏa ước lao động tập thể để cập nhật quy định mới này, tránh các rủi ro pháp lý về sau.

Lời khuyên pháp lý

Trong bối cảnh năm 2020 sắp khép lại, các doanh nghiệp cần khẩn trương hoàn thiện các quy chế nội bộ để tương thích với Bộ luật Lao động 2019. Người lao động cũng cần chủ động tìm hiểu để tự bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình. Việc thực hiện đúng quy định về nghỉ giữa giờ không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn là yếu tố then chốt để tái tạo sức lao động, đảm bảo an toàn vệ sinh lao động tại nơi làm việc.

Luật này đã được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2019 và sẽ là "kim chỉ nam" cho quan hệ lao động trong giai đoạn mới.