Sự việc một nam thanh niên có biểu hiện bất thường, nghi do "ngáo đá", cầm dao tự chế chặt gãy hàng loạt gương chiếu hậu của các xe ô tô đang lưu thông trên đường phố TP.HCM vào cuối tháng 10/2017 đã gây ra làn sóng phẫn nộ và lo ngại trong cộng đồng. Hành vi này không chỉ gây thiệt hại lớn về tài sản mà còn đe dọa trực tiếp đến an ninh trật tự và an toàn giao thông.

Diễn biến vụ việc và tình trạng pháp lý của đối tượng

Theo thông tin ban đầu, đối tượng Nguyễn Đình Long (ngụ quận Bình Thạnh) đã điều khiển xe máy trong tình trạng không tỉnh táo, lạng lách và dùng hung khí tấn công hàng chục chiếc xe ô tô. Kết quả kiểm tra sau đó cho thấy đối tượng dương tính với ma túy tổng hợp. Câu hỏi đặt ra là: Liệu tình trạng "ngáo đá" có được xem là tình tiết giảm nhẹ hay là căn cứ để miễn trách nhiệm hình sự?

Căn cứ theo quy định tại Điều 13 Bộ luật Hình sự 1999 (được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất 15/VBHN-VPQH năm 2013):

"Người phạm tội trong tình trạng say do dùng rượu hoặc chất kích thích mạnh khác thì vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự."

Như vậy, pháp luật thời điểm này xác định rất rõ ràng: Việc tự mình đưa vào cơ thể các chất kích thích dẫn đến mất khả năng kiểm soát hành vi không phải là lý do để trốn tránh trách nhiệm. Đối tượng Long vẫn phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về những hậu quả đã gây ra.

Đối diện tội danh "Hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản"

Hành vi dùng dao chặt gãy gương xe ô tô là hành vi trực tiếp xâm phạm đến quyền sở hữu tài sản của công dân. Tùy vào giá trị thiệt hại được định giá, đối tượng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 143 Bộ luật Hình sự 1999.

Cụ thể, nếu tổng giá trị thiệt hại từ 2 triệu đồng trở lên, hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng, đối tượng có thể đối diện với các khung hình phạt sau:

• Khung 1: Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
• Khung 2: Nếu hành vi được xác định là dùng thủ đoạn nguy hiểm hoặc gây hậu quả nghiêm trọng, mức phạt tù có thể từ 02 năm đến 07 năm.

Trong vụ việc này, với số lượng xe bị hại lên tới hàng chục chiếc, tổng giá trị thiệt hại có thể rất lớn, dẫn đến khả năng đối tượng phải đối diện với khung hình phạt nghiêm khắc hơn tại khoản 2 Điều 143 Bộ luật Hình sự 1999.

Các vi phạm hành chính đi kèm

Bên cạnh trách nhiệm hình sự, đối tượng còn phải chịu các mức xử phạt vi phạm hành chính cho các hành vi vi phạm khác:

1. Sử dụng trái phép chất ma túy: Theo khoản 1 Điều 21 Nghị định 167/2013/NĐ-CP, hành vi này bị phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng.

2. Vi phạm luật giao thông đường bộ: Căn cứ Nghị định 46/2016/NĐ-CP, các lỗi vi phạm bao gồm:

• Không đội mũ bảo hiểm: Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng theo điểm i khoản 3 Điều 6 Nghị định 46/2016/NĐ-CP.
• Xe không có gương chiếu hậu: Phạt tiền từ 80.000 đồng đến 100.000 đồng theo điểm a khoản 1 Điều 17 Nghị định 46/2016/NĐ-CP.

Lời khuyên pháp lý

Vụ việc là lời cảnh tỉnh sâu sắc về tác hại của ma túy tổng hợp và những hệ lụy pháp lý khôn lường. Đối với các chủ phương tiện bị thiệt hại, cần chủ động trình báo cơ quan công an, cung cấp bằng chứng (hình ảnh, video, hóa đơn sửa chữa) để làm căn cứ định giá tài sản và yêu cầu bồi thường thiệt hại dân sự theo quy định.

Pháp luật luôn nghiêm trị những hành vi coi thường kỷ cương, gây rối trật tự công cộng và xâm phạm tài sản của người khác, bất kể đối tượng có đang trong tình trạng tỉnh táo hay không.