Trong một động thái đầy bất ngờ nhằm điều chỉnh linh hoạt chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã chính thức ban hành Thông tư 22/2011/TT-NHNN vào ngày 30/08/2011. Văn bản này sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 13/2010/TT-NHNN, mang đến những thay đổi mang tính bước ngoặt cho hoạt động cho vay của các ngân hàng thương mại.

Bãi bỏ 'vòng kim cô' tỷ lệ cho vay trên vốn huy động (LDR)

Nội dung đáng chú ý nhất tại Thông tư 22/2011/TT-NHNN chính là việc NHNN quyết định loại bỏ tỷ lệ cấp tín dụng so với nguồn vốn huy động ra khỏi danh mục các tỷ lệ an toàn vốn bắt buộc. Trước đó, theo quy định cũ, các ngân hàng thương mại chỉ được phép cho vay tối đa 80% nguồn vốn huy động được, trong khi con số này đối với các tổ chức tín dụng phi ngân hàng là 85%.

Việc bãi bỏ giới hạn này đồng nghĩa với việc các ngân hàng sẽ có dư địa lớn hơn để giải ngân vốn ra nền kinh tế, không còn bị gò bó bởi con số 80% cứng nhắc. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh nhiều ngân hàng đang gặp áp lực về tăng trưởng tín dụng nhưng lại bị vướng trần huy động - cho vay.

Cụ thể, tại Điều 1 Thông tư 22/2011/TT-NHNN đã bãi bỏ Khoản 5 Điều 15 và Điều 18 của Thông tư 13/2010/TT-NHNN (đã được sửa đổi bởi Thông tư 19/2010/TT-NHNN) về tỷ lệ cấp tín dụng so với nguồn vốn huy động.

Vẫn duy trì các chốt chặn an toàn nghiêm ngặt

Mặc dù 'cởi trói' về tỷ lệ cho vay, nhưng NHNN vẫn khẳng định việc kiểm soát rủi ro hệ thống là ưu tiên hàng đầu. Các tổ chức tín dụng vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt 04 tỷ lệ đảm bảo an toàn khác theo quy định tại Thông tư 13/2010/TT-NHNN, bao gồm:

• Tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR): Phải duy trì ở mức ít nhất 9% giữa vốn tự có so với tổng tài sản rủi ro.
• Giới hạn tín dụng: Kiểm soát mức độ tập trung vốn vào một khách hàng hoặc nhóm khách hàng liên quan.
• Tỷ lệ khả năng chi trả: Đảm bảo ngân hàng luôn có đủ tiền mặt và tài sản thanh khoản cao để đáp ứng nhu cầu rút tiền của khách hàng.
• Giới hạn góp vốn, mua cổ phần: Hạn chế việc đầu tư chéo và rủi ro từ các hoạt động ngoài ngành.

Điều chỉnh hệ số rủi ro đối với một số loại tài sản

Một điểm mới quan trọng khác của Thông tư 22/2011/TT-NHNN là việc nâng hệ số rủi ro từ 20% lên 50% đối với một số nhóm tài sản "Có". Cụ thể là các khoản phải đòi bằng ngoại tệ được bảo đảm bằng giấy tờ có giá do chính tổ chức tín dụng đó phát hành, hoặc do các tổ chức tín dụng khác tại Việt Nam phát hành.

Việc nâng hệ số rủi ro này buộc các ngân hàng phải thận trọng hơn trong việc quản lý danh mục tài sản ngoại tệ và các khoản đầu tư vào giấy tờ có giá, đồng thời phải tăng cường nguồn vốn tự có để đảm bảo tỷ lệ an toàn vốn 9% theo quy định.

Các quy định mới này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/09/2011. Đây được kỳ vọng sẽ là luồng gió mới giúp khơi thông dòng vốn, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận tín dụng dễ dàng hơn trong những tháng cuối năm 2011, đồng thời vẫn giữ vững sự ổn định của hệ thống tài chính quốc gia.