Dầu khí luôn được coi là ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp quan trọng vào ngân sách quốc gia. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực đặc thù với rủi ro cao, đòi hỏi kỹ thuật phức tạp và nguồn vốn khổng lồ. Chính vì vậy, quy trình lựa chọn nhà thầu để ký kết hợp đồng dầu khí được pháp luật quy định cực kỳ chặt chẽ nhằm đảm bảo hiệu quả khai thác và an ninh năng lượng.

Cụ thể, tại Điều 18 Nghị định 45/2023/NĐ-CP, Chính phủ đã xác lập 3 nhóm tiêu chí "vàng" để đánh giá và lựa chọn nhà thầu. Hãy cùng phân tích chi tiết các yêu cầu này.

1. Năng lực và kinh nghiệm: "Tấm vé thông hành" bắt buộc

Đây là tiêu chí tiên quyết để xác định xem một nhà thầu có đủ "tầm" để gánh vác các dự án dầu khí hay không. Pháp luật yêu cầu đánh giá dựa trên:

• Năng lực kỹ thuật và tài chính: Nhà thầu phải chứng minh được khả năng thu xếp vốn và sở hữu các công nghệ cần thiết để triển khai hoạt động dầu khí.
• Kinh nghiệm thực chiến: Các hợp đồng dầu khí đã và đang thực hiện là minh chứng rõ nhất cho uy tín của nhà thầu. Trong trường hợp liên danh, năng lực sẽ được tính bằng tổng cộng các thành viên.

2. Điều kiện kỹ thuật: Phải tối ưu và thân thiện với môi trường

Không chỉ dừng lại ở năng lực, nhà thầu còn phải đưa ra được một lộ trình triển khai cụ thể và thuyết phục cho từng lô dầu khí:

• Cam kết công việc tối thiểu: Bao gồm các hoạt động như thu nổ mới, tái xử lý tài liệu địa chấn và số lượng giếng khoan dự kiến.
• Công nghệ xanh: Một điểm mới đáng chú ý là yêu cầu về công nghệ tối ưu nhằm bảo vệ môi trường và giảm thiểu phát thải khí carbon dioxide (CO2), phù hợp với xu hướng chuyển dịch năng lượng toàn cầu.

3. Điều kiện kinh tế: Bài toán lợi ích cho nước chủ nhà

Cuối cùng, các điều khoản về kinh tế sẽ quyết định tính khả thi và lợi ích quốc gia trong mỗi hợp đồng:

• Tỷ lệ chia dầu lãi và khí lãi: Đây là phần quyền lợi quan trọng của nước chủ nhà. Ngoài ra, tỷ lệ quyền lợi tham gia của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) cũng là một yếu tố then chốt trong quá trình đàm phán.
• Nghĩa vụ tài chính: Bao gồm các mức thuế, phụ thu khi giá dầu tăng cao, các loại hoa hồng, phí đào tạo và đóng góp cho quỹ nghiên cứu khoa học.

"Trường hợp liên danh, năng lực, kinh nghiệm của nhà thầu được xác định bằng tổng năng lực, kinh nghiệm của các thành viên liên danh; các hợp đồng, thỏa thuận liên quan đã và đang thực hiện (nếu có)."

Việc nắm vững các quy định tại Nghị định 45/2023/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01/7/2023) không chỉ giúp các nhà thầu chuẩn bị hồ sơ tốt hơn mà còn giúp các cơ quan quản lý lựa chọn được những đối tác thực sự chất lượng, góp phần phát triển bền vững ngành dầu khí Việt Nam.