Trong bối cảnh kinh tế năm 2026, câu chuyện về tiền lương luôn là tâm điểm thu hút sự quan tâm của hàng triệu người lao động. Từ cột mốc lịch sử khi mức lương cơ sở tăng lên 1,8 triệu đồng, đến nay con số này đã đạt mức 2,34 triệu đồng, tạo nên một làn sóng thay đổi mạnh mẽ trong đời sống xã hội. Vậy thực tế, ai là người thực sự được "thêm tiền" vào tài khoản mỗi tháng, và ai chỉ thấy sự thay đổi trên những tờ biên lai bảo hiểm?

Hành trình từ 1,8 triệu đến 2,34 triệu đồng: Những cột mốc đáng nhớ

Sau giai đoạn đầy thách thức của đại dịch, Chính phủ đã có những bước đi quyết liệt để cải thiện thu nhập cho đội ngũ cán bộ, công chức. Cột mốc đầu tiên phải kể đến là Nghị định 24/2023/NĐ-CP, chính thức đưa mức lương cơ sở lên 1,8 triệu đồng/tháng từ ngày 01/7/2023.

Tuy nhiên, đó chưa phải là điểm dừng cuối cùng. Để đảm bảo đời sống trước áp lực lạm phát, Nghị định 73/2024/NĐ-CP đã tiếp tục điều chỉnh mức lương cơ sở lên 2,34 triệu đồng/tháng từ ngày 01/7/2024. Đây là mức áp dụng hiện hành cho đến thời điểm hiện tại của năm 2026, mang lại niềm phấn khởi lớn cho khu vực công.

Cán bộ, công chức, viên chức: Nhóm hưởng lợi trực tiếp

Đối với nhóm đối tượng này, công thức tính lương vẫn được giữ nguyên theo quy định tại Nghị định 204/2004/NĐ-CP. Cụ thể:

Lương = Hệ số lương x Mức lương cơ sở

Với việc mức lương cơ sở tăng từ 1,49 triệu lên 1,8 triệu và hiện nay là 2,34 triệu đồng, thu nhập thực tế của cán bộ, công chức đã tăng hơn 50% so với giai đoạn trước năm 2023. Đây là nỗ lực rất lớn của Nhà nước trong việc thực hiện chính sách tiền lương, giúp đội ngũ yên tâm công tác.

Người lao động doanh nghiệp: Lương không tăng nhưng "túi tiền" vẫn biến động

Khác với khu vực công, tiền lương của người lao động trong các doanh nghiệp được thực hiện theo cơ chế thỏa thuận, tuân thủ Bộ luật Lao động 2019. Tại khoản 1 Điều 90 Bộ luật Lao động 2019 quy định rõ:

1. Tiền lương là số tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao động theo thỏa thuận để thực hiện công việc, bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác.

Như vậy, khi lương cơ sở tăng, lương thỏa thuận của bạn có thể không thay đổi ngay lập tức. Tuy nhiên, mức lương cơ sở lại là căn cứ để tính mức đóng Bảo hiểm xã hội (BHXH) và Bảo hiểm y tế (BHYT) tối đa. Do đó, những người có thu nhập cao sẽ thấy mức trừ bảo hiểm trong bảng lương hàng tháng tăng lên, đồng nghĩa với việc lương thực nhận (net) có thể giảm nhẹ nhưng quyền lợi hưu trí sau này lại được đảm bảo cao hơn.

Những thay đổi về trợ cấp và bảo hiểm bạn không thể bỏ qua

Dù bạn làm việc ở đâu, mức lương cơ sở 2,34 triệu đồng vẫn tác động gián tiếp đến quyền lợi của bạn thông qua các khoản trợ cấp:

• Trợ cấp thai sản: Mức trợ cấp một lần khi sinh con được tính bằng 02 lần mức lương cơ sở.
• Dưỡng sức, phục hồi sức khỏe: Mức hưởng mỗi ngày bằng 30% mức lương cơ sở.
• Bảo hiểm y tế: Điều kiện để được hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh khi tham gia BHYT 5 năm liên tục cũng thay đổi tương ứng với mức lương cơ sở mới.

Lời khuyên từ chuyên gia: Trong năm 2026, người lao động nên chủ động kiểm tra lại bảng lương và mức đóng bảo hiểm của mình. Việc hiểu rõ các quy định pháp luật không chỉ giúp bạn bảo vệ quyền lợi chính đáng mà còn giúp hoạch định tài chính cá nhân một cách hiệu quả nhất.