Ngày 18/11/2016, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2016 (số 02/2016/QH14). Đây là văn bản pháp lý quan trọng, thể chế hóa quan điểm của Đảng và Nhà nước về quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, đồng thời tạo hành lang pháp lý minh bạch cho các hoạt động này trong bối cảnh mới.

Bảo hộ quyền tự do tín ngưỡng và bình đẳng tôn giáo

Một trong những điểm sáng của Luật này là việc khẳng định mạnh mẽ quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người. Nhà nước không chỉ tôn trọng mà còn bảo hộ các cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo và tài sản hợp pháp của các tổ chức này. Đặc biệt, nguyên tắc các tôn giáo bình đẳng trước pháp luật được nhấn mạnh, tạo sự an tâm cho cộng đồng tín đồ trên cả nước.

Quy định nghiêm ngặt về đăng ký hoạt động tín ngưỡng

Theo quy định tại Điều 12 Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2016, hoạt động tín ngưỡng của các cơ sở phải được đăng ký với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, trừ trường hợp là nhà thờ dòng họ. Quy trình này được quy định cụ thể như sau:

• Thời hạn đăng ký: Người đại diện hoặc ban quản lý cơ sở phải gửi văn bản đăng ký đến UBND cấp xã chậm nhất là 30 ngày trước khi bắt đầu hoạt động.
• Đăng ký bổ sung: Đối với các hoạt động phát sinh ngoài danh mục đã đăng ký, thời hạn thông báo bổ sung là chậm nhất 20 ngày trước khi diễn ra.

Điều kiện khắt khe để được công nhận là tổ chức tôn giáo

Luật cũng đưa ra lộ trình rõ ràng để một tổ chức được công nhận tư cách pháp nhân. Cụ thể, tại Điều 21 Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2016, tổ chức phải đáp ứng các tiêu chí:

• Hoạt động ổn định, liên tục từ đủ 05 năm trở lên kể từ ngày được cấp chứng nhận đăng ký hoạt động tôn giáo.
• Có hiến chương, bộ máy tổ chức rõ ràng và tài sản độc lập.
• Tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình và không vi phạm các điều cấm của pháp luật.

"Tổ chức đã được cấp chứng nhận đăng ký hoạt động tôn giáo chỉ được công nhận là tổ chức tôn giáo khi có hoạt động ổn định, liên tục từ đủ 05 năm trở lên kể từ ngày được cấp chứng nhận đăng ký hoạt động tôn giáo..."

Lộ trình thực hiện và trách nhiệm thông báo

Mặc dù Luật có hiệu lực từ ngày 01/01/2018, nhưng ngay từ thời điểm này (tháng 12/2016), các tổ chức cần chủ động rà soát. Chậm nhất là 30 ngày kể từ khi Luật có hiệu lực, các tổ chức tôn giáo trực thuộc hoặc đã được cấp phép trước đó phải thông báo danh mục hoạt động hàng năm đến cơ quan Nhà nước. Việc nắm vững các quy định này không chỉ giúp các cơ sở tín ngưỡng hoạt động đúng pháp luật mà còn góp phần giữ gìn trật tự, an toàn xã hội.