Trong bối cảnh an ninh năng lượng đang trở thành bài toán cấp thiết toàn cầu, Việt Nam đã có những bước đi mạnh mẽ trong việc hoàn thiện khung pháp lý. Việc sử dụng năng lượng không chỉ dừng lại ở ý thức cá nhân mà đã trở thành trách nhiệm pháp lý được quy định chặt chẽ, nhằm hướng tới một nền kinh tế xanh và bền vững.

Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả mới nhất là luật nào?

Hiện nay, văn bản gốc điều chỉnh lĩnh vực này là Luật sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả 2010. Tuy nhiên, để đáp ứng những yêu cầu mới của thực tiễn và cam kết quốc tế về giảm phát thải, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả sửa đổi 2025 (số hiệu 77/2025/QH15) vào ngày 18/06/2025.

Theo quy định tại Điều 2 của văn bản này, các quy định mới sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026. Đây được xem là đợt rà soát và sửa đổi tổng thể nhất sau hơn 15 năm áp dụng luật cũ, đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong công tác quản lý năng lượng quốc gia.

Những "điểm sáng" mới trong Luật số 77/2025/QH15

Luật mới không chỉ kế thừa những giá trị cốt lõi mà còn bổ sung nhiều cơ chế đột phá nhằm thúc đẩy thị trường dịch vụ năng lượng (ESCO). Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là việc tăng cường trách nhiệm của chính quyền địa phương. Theo khoản 2 Điều 1 (sửa đổi Điều 5 Luật cũ), các địa phương giờ đây đóng vai trò chủ chốt trong việc xây dựng, phê duyệt và giám sát kế hoạch sử dụng năng lượng hàng năm và 5 năm trên địa bàn quản lý.

Bên cạnh đó, Luật cũng chú trọng đến việc đơn giản hóa thủ tục hành chính nhưng vẫn đảm bảo tính nghiêm minh. Các quy trình liên quan đến dán nhãn năng lượng và chứng chỉ kiểm toán năng lượng đã được tối ưu hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp. Đặc biệt, quy định tại khoản 20 Điều 1 về việc thành lập Quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả theo hướng xã hội hóa sẽ là nguồn lực tài chính quan trọng để hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ đổi mới công nghệ, giảm tiêu hao năng lượng.

Hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành mới nhất

Để triển khai Luật năm 2025 một cách đồng bộ ngay từ đầu năm 2026, Chính phủ và các Bộ ngành đã ban hành hệ thống văn bản hướng dẫn chi tiết, bao gồm:

• Nghị định 30/2026/NĐ-CP: Quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Luật, thay thế cho Nghị định 21/2011/NĐ-CP cũ.
• Thông tư 52/2025/TT-BCT: Cập nhật danh mục phương tiện, thiết bị bắt buộc phải dán nhãn năng lượng theo tiêu chuẩn mới.
• Thông tư 53/2025/TT-BCT: Quy định mới về đào tạo, sát hạch và cấp chứng chỉ cho kiểm toán viên năng lượng chuyên nghiệp.

Việc nắm vững các quy định này không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý, xử phạt vi phạm hành chính mà còn là cơ hội vàng để tối ưu hóa chi phí vận hành, nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định uy tín thương hiệu trên thị trường quốc tế vốn đang ngày càng khắt khe với các tiêu chuẩn về môi trường và phát triển bền vững (ESG).