Trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương mới, nhiều địa phương đang đối mặt với bài toán thiếu hụt nguồn nhân sự chất lượng cho Ban Chỉ huy quân sự (CHQS) cấp xã. Để giải quyết nút thắt này, Bộ Nội vụ đã đưa ra những đề xuất mang tính đột phá nhằm linh hoạt hóa tiêu chuẩn bổ nhiệm và tinh giản thủ tục hành chính.

Thực trạng khan hiếm nguồn nhân sự quân sự cơ sở

Theo báo cáo từ Bộ Nội vụ, quá trình triển khai các quy định mới của Luật Dân quân tự vệ 2019 và Luật Cán bộ, công chức 2025 đã bộc lộ một số bất cập khách quan. Đặc biệt, khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tiêu chuẩn về bằng cấp chuyên môn trở thành rào cản khiến nhiều địa phương không tìm được nguồn nhân sự phù hợp để bổ nhiệm vào các vị trí chủ chốt tại Ban CHQS cấp xã.

Trước tình hình đó, nhiều tỉnh thành đã kiến nghị cần có một cơ chế mở hơn, cho phép tận dụng đội ngũ cán bộ có kinh nghiệm thực tiễn nhưng chưa kịp hoàn thiện bằng cấp theo chuẩn mới để đảm bảo bộ máy hoạt động liên tục.

Đề xuất nới lỏng điều kiện trình độ chuyên môn

Tại Công văn 12088/BNV-CCVC, Bộ Nội vụ đã chính thức đề nghị Bộ Quốc phòng báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét cho phép thực hiện cơ chế "đặc cách" tạm thời. Cụ thể:

• Đối tượng áp dụng: Phó Chỉ huy trưởng, Trợ lý Ban CHQS cấp xã đang công tác tại đơn vị cũ.
• Tiêu chuẩn nới lỏng: Cho phép bổ nhiệm những trường hợp có trình độ đào tạo trung cấp quân sự kết hợp với trình độ đại học chuyên ngành khác.
• Lộ trình chuẩn hóa: Các trường hợp được bổ nhiệm theo diện này bắt buộc phải hoàn thiện trình độ đào tạo theo đúng quy định của Luật Dân quân tự vệ 2019 (đã được sửa đổi, bổ sung) trong nhiệm kỳ 2025 - 2030.

Cải cách thủ tục: Bổ nhiệm đồng thời là tuyển dụng

Một điểm đáng chú ý khác trong đề xuất của Bộ Nội vụ là việc loại bỏ quy trình tuyển dụng riêng biệt đối với công chức Ban CHQS cấp xã. Theo quy định hiện hành, Chủ tịch UBND cấp tỉnh có thẩm quyền quyết định bổ nhiệm các chức vụ chỉ huy, trợ lý quân sự cấp xã.

"Đối với các trường hợp được bổ nhiệm giữ chức danh Chỉ huy trưởng, Phó Chỉ huy trưởng, Trợ lý Ban Chỉ huy quân sự cấp xã theo đúng quy định của Luật Dân quân tự vệ thì được xác định là công chức; quyết định bổ nhiệm đồng thời là quyết định tuyển dụng."

Giải pháp này nhằm tránh phát sinh các thủ tục hành chính rườm rà, không phải thực hiện lại quy trình tuyển dụng hay tiếp nhận công chức theo quy định tại Luật Cán bộ, công chức 2025 và Nghị định 170/2025/NĐ-CP. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, phù hợp với đặc thù hoạt động của lực lượng quân sự cơ sở.

Việc thực hiện các đề xuất này không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn tức thời cho địa phương mà còn đảm bảo tính kế thừa và ổn định của đội ngũ cán bộ quân sự cấp xã trong giai đoạn chuyển tiếp quan trọng của nhiệm kỳ mới.