Sự việc cổ động viên quá khích đốt và ném pháo sáng trên sân vận động Hàng Đẫy vừa qua không chỉ gây gián đoạn trận đấu mà còn để lại hậu quả nghiêm trọng về sức khỏe cho người hâm mộ. Dưới góc độ pháp lý tại thời điểm tháng 09/2019, hành vi này vi phạm nghiêm trọng các quy định về an ninh trật tự và quản lý vật liệu nổ.

Pháo sáng có thuộc danh mục được phép sử dụng?

Theo quy định tại Điều 5 Nghị định 36/2009/NĐ-CP về quản lý, sử dụng pháo, các loại pháo được phép sử dụng bao gồm:

- Pháo hoa dùng để tổ chức bắn pháo hoa đã được Thủ tướng Chính phủ cho phép;
- Pháo hoa do cá nhân, tổ chức nước ngoài được cấp phép để dự thi bắn pháo hoa;
- Pháo hiệu dùng trong báo áp thấp nhiệt đới, bão, lũ, cứu hộ, cứu nạn, giao thông vận tải và quân sự;
- Pháo hoa lễ hội bằng giấy, các sản phẩm phát tín hiệu ánh sáng... dùng trong hoạt động văn hóa, văn nghệ không gây nên tiếng ồn.

Như vậy, pháo sáng mà các cổ động viên thường sử dụng trên sân bóng không nằm trong danh mục pháo hoa được phép sử dụng rộng rãi. Việc tự ý mang và đốt pháo sáng trong không gian công cộng như sân vận động là hành vi trái pháp luật.

Mức xử phạt hành chính đối với cá nhân và Ban tổ chức

Hành vi đốt pháo trái phép sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định về an ninh trật tự. Cụ thể, tại khoản 2 Điều 10 Nghị định 167/2013/NĐ-CP, người có hành vi sử dụng các loại pháo mà không được phép sẽ bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng và tịch thu tang vật.

Đối với đơn vị tổ chức trận đấu, trách nhiệm bảo đảm an ninh là tối thượng. Theo Quy định kỷ luật của Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF), Ban tổ chức trận đấu để xảy ra tình trạng đốt pháo sáng có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng tùy mức độ vi phạm và tính chất tái phạm. Thậm chí, sân vận động có thể bị kỷ luật treo sân, buộc thi đấu không có khán giả.

Khi nào hành vi đốt pháo sáng bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Trong trường hợp hành vi đốt pháo sáng gây hậu quả nghiêm trọng như gây thương tích cho người khác hoặc gây rối trật tự công cộng ở mức độ nặng, người vi phạm có thể bị xử lý theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).

Cụ thể, tội gây rối trật tự công cộng tại Điều 318 Bộ luật Hình sự 2015 quy định:

1. Người nào gây rối trật tự công cộng gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

Nếu hành vi có tính chất nghiêm trọng hơn như dùng vũ khí, hung khí hoặc có hành vi phá phách, mức hình phạt có thể lên đến 07 năm tù giam. Đặc biệt, nếu pháo sáng gây thương tích cho người khác với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% trở lên, người vi phạm còn có thể bị truy cứu về tội cố ý gây thương tích.

Việc cổ động bóng đá cần văn minh và tuân thủ pháp luật. Pháo sáng không làm cho trận đấu hấp dẫn hơn mà chỉ mang lại nguy hiểm cho cộng đồng và rắc rối pháp lý cho chính người sử dụng.