Ngày 07/06/2018, Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã ký ban hành Thông tư 05/2018/TT-BTP hướng dẫn công tác thi đua, khen thưởng trong ngành Tư pháp. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, thay thế cho các quy định cũ, nhằm đưa công tác thi đua đi vào chiều sâu, tránh hình thức và đặc biệt hướng về những người trực tiếp thực thi nhiệm vụ.

Lễ khen thưởng các điển hình tiên tiến trong ngành Tư pháp (ảnh minh họa)

Thay đổi tư duy: Không nhất thiết phải khen từ thấp đến cao

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất tại Điều 4 Thông tư 05/2018/TT-BTP chính là việc xóa bỏ tư duy "tuần tự" trong khen thưởng. Cụ thể:

• Không nhất thiết khen thưởng theo trình tự: Cơ quan có thẩm quyền không bắt buộc phải khen thưởng mức thấp rồi mới đến mức cao. Điều này giúp kịp thời ghi nhận những thành tích đột xuất, xuất sắc mà không bị rào cản thủ tục hành chính kìm hãm.
• Không cộng dồn thành tích: Thành tích đã được dùng để khen thưởng lần trước sẽ không được cộng dồn để đề nghị nâng mức khen thưởng lần sau. Nguyên tắc này đảm bảo mỗi danh hiệu, phần thưởng đều tương xứng với nỗ lực mới, thành tích mới.

Ưu tiên đặc biệt cho tập thể nhỏ và cá nhân trực tiếp

Pháp luật về thi đua khen thưởng ngành Tư pháp năm 2018 nhấn mạnh việc hướng về cơ sở. Thay vì tập trung vào các lãnh đạo hay tập thể lớn, Thông tư yêu cầu chú trọng đến:

• Các tập thể nhỏ (phòng, ban, tổ, đội) và cá nhân trực tiếp lao động, sản xuất, học tập, công tác.
• Người dân tộc thiểu số, những người làm việc trong điều kiện khó khăn, vùng sâu vùng xa.
• Đặc biệt là những tập thể, cá nhân có xuất phát điểm yếu kém nhưng đã có ý chí phấn đấu, vươn lên trở thành điển hình tiên tiến.

Cán bộ tư pháp cơ sở tận tụy phục vụ nhân dân là đối tượng được ưu tiên khen thưởng (ảnh minh họa)

Siết chặt kỷ luật trong xét khen thưởng

Để đảm bảo tính công bằng và uy tín của các danh hiệu thi đua, Thông tư 05/2018/TT-BTP quy định rõ các trường hợp chưa xét khen thưởng hoặc không khen thưởng:

"Chưa khen thưởng hoặc đề nghị cấp trên khen thưởng cho tập thể, cá nhân đang trong thời gian xem xét thi hành kỷ luật hoặc đang trong quá trình điều tra, thanh tra, kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm hoặc có đơn thư khiếu nại, tố cáo đang được xác minh làm rõ."

Quy định này giúp loại bỏ những trường hợp "chạy" thành tích khi đang có sai phạm, đảm bảo mỗi tấm bằng khen đều thực sự xứng đáng với phẩm chất đạo đức và năng lực chuyên môn của người được nhận.

Kết hợp hài hòa giữa tinh thần và vật chất

Ngành Tư pháp xác định khen thưởng không chỉ là việc trao tặng những tấm huân chương, bằng khen mà còn phải gắn liền với lợi ích thiết thực. Việc kết hợp động viên tinh thần với khuyến khích bằng lợi ích vật chất (tiền thưởng, chế độ ưu tiên...) sẽ tạo động lực mạnh mẽ hơn để cán bộ, công chức, viên chức nỗ lực hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Thông tư 05/2018/TT-BTP chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 21/07/2018, mở ra một giai đoạn mới minh bạch và thực chất hơn trong công tác thi đua của toàn ngành.