Nhằm hiện thực hóa mục tiêu tinh gọn bộ máy theo tinh thần Nghị quyết 18-NQ/TW, Bộ Nội vụ vừa chính thức công bố dự thảo đề xuất cắt giảm mạnh mẽ số lượng các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh. Đây được coi là bước đi quyết liệt nhằm loại bỏ sự chồng chéo, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước tại địa phương trong bối cảnh cải cách hành chính đang trở thành yêu cầu cấp thiết.

Giữ nguyên 4 "trụ cột" sở ngành thiết yếu

Theo dự thảo Tờ trình Nghị định thay thế Nghị định 24/2014/NĐ-CP về tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, Bộ Nội vụ đề xuất một khung cơ cấu mới mang tính linh hoạt cao. Trong đó, chỉ có 4 sở được đề xuất giữ nguyên trạng ở tất cả các địa phương bao gồm: Sở Tư pháp, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội và Sở Y tế.

Đây là những cơ quan quản lý các lĩnh vực xương sống, có tác động trực tiếp và sâu rộng đến quyền lợi của người dân cũng như sự ổn định xã hội. Việc giữ ổn định các cơ quan này giúp đảm bảo tính liên tục trong thực thi pháp luật chuyên ngành trên phạm vi toàn quốc.

Đối với các sở ngành còn lại như: Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính, Giao thông Vận tải, Xây dựng, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Công Thương, Giáo dục và Đào tạo, Khoa học và Công nghệ, Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Thông tin và Truyền thông, dự thảo mở ra cơ chế tự chủ cho địa phương. Theo đó, UBND cấp tỉnh sẽ trình HĐND quyết định việc giữ ổn định hoặc thực hiện hợp nhất, sáp nhập tùy theo đặc thù kinh tế - xã hội của từng vùng miền.

Ba phương án cắt giảm: Có thể giảm tới 88 sở trên toàn quốc

Điểm đáng chú ý nhất trong đề xuất lần này của Bộ Nội vụ chính là các phương án định mức số lượng sở ngành tối đa cho từng loại hình đô thị và tỉnh thành. Cụ thể:

• Phương án 1: Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh có không quá 20 sở; các tỉnh còn lại từ 17 - 19 sở. Với phương án này, dự kiến cả nước sẽ giảm tối thiểu 46 sở ngành.
• Phương án 2: Siết chặt hơn khi quy định Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh không quá 20 sở; các tỉnh, thành còn lại chỉ từ 17 - 18 sở. Phương án này sẽ giúp giảm tối thiểu 88 sở ngành trên toàn quốc.
• Phương án 3: Giữ nguyên số lượng hiện có nhưng sắp xếp lại bên trong. Tuy nhiên, Bộ Nội vụ đánh giá phương án này thiếu tính đột phá và khó đạt được mục tiêu tinh giản đầu mối.

Để đảm bảo lộ trình thực hiện ổn định, tránh gây xáo trộn lớn trong đội ngũ cán bộ công chức, Bộ Nội vụ đang nghiêng về đề xuất thực hiện theo Phương án 1 trong giai đoạn đầu.

Thí điểm mô hình mới: Hợp nhất các cơ quan Đảng và Chính quyền

Thực hiện nghiêm túc Nghị quyết 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII, Bộ Nội vụ cũng đề xuất thí điểm các mô hình hợp nhất giữa cơ quan Đảng và cơ quan chuyên môn tương đồng của chính quyền. Cụ thể:

"Thực hiện thí điểm việc hợp nhất Sở Nội vụ với Ban Tổ chức tỉnh ủy; Thanh tra tỉnh với Ủy ban Kiểm tra tỉnh ủy; Văn phòng UBND với Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và Văn phòng HĐND cấp tỉnh."

Việc thí điểm này nhằm mục tiêu cao nhất là tinh gọn đầu mối, giảm tầng nấc trung gian, khắc phục tình trạng chồng chéo chức năng, nhiệm vụ, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị.

Tầm nhìn 2021: Quyết tâm tinh giản biên chế và cải cách hành chính

Mục tiêu cốt lõi mà Chính phủ hướng tới là đến năm 2021 phải giảm tối thiểu 10% biên chế so với năm 2015. Việc sắp xếp lại các sở ngành không chỉ đơn thuần là phép cộng cơ học các cơ quan mà là quá trình rà soát, hoàn thiện các quy định về chức năng, nhiệm vụ.

Chính sự điều chỉnh mạnh mẽ này sẽ góp phần đẩy mạnh cải cách hành chính, đặc biệt là cải cách thủ tục hành chính theo hướng dân chủ, công khai và minh bạch. Người dân và doanh nghiệp sẽ được thụ hưởng một nền hành chính chuyên nghiệp hơn, giảm bớt các thủ tục rườm rà do sự chia cắt quản lý giữa các sở ngành trước đây.

Dự thảo hiện đang được lấy ý kiến rộng rãi trước khi trình Chính phủ xem xét ban hành, hứa hẹn sẽ tạo ra một cuộc "cách mạng" về tổ chức bộ máy hành chính tại địa phương trong thời gian tới.