Ngày 20/05/2013, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ký ban hành Quyết định 29/2013/QĐ-TTg về một số chính sách hỗ trợ giải quyết đất ở và giải quyết việc làm cho đồng bào dân tộc thiểu số nghèo, đời sống khó khăn vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) giai đoạn 2013 - 2015. Đây được xem là một bước ngoặt quan trọng trong chính sách an sinh xã hội, giúp đồng bào dân tộc thiểu số tại khu vực này có điều kiện ổn định cuộc sống và vươn lên thoát nghèo.

Đối tượng nào được thụ hưởng chính sách hỗ trợ đất ở và việc làm?

Theo quy định tại Điều 2 Quyết định 29/2013/QĐ-TTg, đối tượng được áp dụng là hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo, có đời sống khó khăn tại 13 tỉnh, thành phố vùng ĐBSCL. Các hộ này phải đáp ứng tiêu chí hộ nghèo theo Quyết định 09/2011/QĐ-TTg và thuộc diện chưa có đất ở, không có đất sản xuất, đồng thời chưa từng được hưởng các chính sách hỗ trợ đất ở trước đó của Nhà nước.

Phạm vi áp dụng bao gồm các địa phương: Long An, Tiền Giang, Bến Tre, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Trà Vinh, Sóc Trăng, Hậu Giang, An Giang, Kiên Giang, Bạc Liêu, Cà Mau và thành phố Cần Thơ. Việc xác định đối tượng sẽ được tiến hành công khai, minh bạch thông qua bình xét từ cơ sở thôn, ấp.

Mức hỗ trợ tài chính cụ thể: Ngân sách Trung ương rót tối đa 30 triệu đồng/hộ

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của chính sách này là mức hỗ trợ tài chính trực tiếp để giải quyết đất ở. Cụ thể, tại khoản 1 Điều 4 Quyết định 29/2013/QĐ-TTg quy định:

"Mức hỗ trợ từ ngân sách trung ương để mua đất cấp trực tiếp tối đa cho mỗi hộ chưa có đất ở là 30 triệu đồng/hộ; ngân sách địa phương hỗ trợ tối thiểu không dưới 10% so với mức hỗ trợ từ ngân sách trung ương."

Như vậy, tổng mức hỗ trợ tối thiểu mà mỗi hộ có thể nhận được là 33 triệu đồng. Đối với những nơi có điều kiện về quỹ đất, chính quyền địa phương có thể sử dụng số tiền này để san lấp mặt bằng, xây dựng hạ tầng kỹ thuật trước khi giao đất cho người dân.

Ràng buộc pháp lý: Không được chuyển nhượng đất trong vòng 10 năm

Để đảm bảo chính sách đi đúng hướng và tránh tình trạng người dân bán đất sau khi được cấp, Chính phủ đã đưa ra quy định khắt khe về quyền sử dụng. Theo điểm a khoản 2 Điều 3 Quyết định 29/2013/QĐ-TTg, các hộ được cấp đất ở bắt buộc phải làm nhà ở và không được chuyển nhượng, thế chấp, mua bán cho người khác trong thời gian 10 năm kể từ ngày giao đất. Nếu hộ gia đình di chuyển đi nơi khác sinh sống, họ có trách nhiệm phải giao lại diện tích đất này cho chính quyền địa phương quản lý.

Hỗ trợ vốn vay phát triển sản xuất và đào tạo nghề

Bên cạnh đất ở, vấn đề sinh kế cũng được đặc biệt quan tâm. Những hộ không có đất sản xuất nhưng có lao động chưa có việc làm ổn định sẽ được ưu tiên vay vốn để chuyển đổi ngành nghề. Chính sách vay vốn này được thực hiện theo quy định tại Quyết định 54/2012/QĐ-TTg.

Đặc biệt, đối với các trường hợp cá biệt đã lỡ chuyển nhượng đất sản xuất trước đây nhưng nay có kinh nghiệm và muốn chuộc lại đất, Nhà nước sẽ xem xét cho vay mức vốn theo nhu cầu thực tế nhưng không quá 30 triệu đồng/hộ. Ngoài ra, lao động nông thôn còn được hưởng các chính sách đào tạo nghề theo Quyết định 1956/QĐ-TTg hoặc hỗ trợ xuất khẩu lao động theo Quyết định 71/2009/QĐ-TTg.

Quyết định 29/2013/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/07/2013, thay thế cho Quyết định 74/2008/QĐ-TTg trước đó. Đây là nỗ lực rất lớn của Chính phủ trong việc thu hẹp khoảng cách giàu nghèo và đảm bảo quyền lợi cho đồng bào dân tộc thiểu số tại vùng sông nước Cửu Long.