Việc thay đổi tên gọi của một tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là sự thay đổi về mặt hành chính mà còn gắn liền với lịch sử, văn hóa và tâm tư của người dân địa phương. Từ ngày 01/07/2025, khi Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 chính thức có hiệu lực, quy trình này sẽ được thực hiện theo những quy định mới chặt chẽ và minh bạch hơn.

Ai có thẩm quyền quyết định việc đổi tên tỉnh, thành phố?

Theo quy định mới nhất, thẩm quyền quyết định các vấn đề quan trọng liên quan đến địa giới và tên gọi của các đơn vị hành chính (ĐVHC) được phân cấp rõ ràng. Cụ thể, tại Điều 9 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 nêu rõ:

"- Quốc hội quyết định thành lập, giải thể, nhập, chia đơn vị hành chính, điều chỉnh địa giới và đổi tên đơn vị hành chính cấp tỉnh.
- Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định thành lập, giải thể, nhập, chia đơn vị hành chính, điều chỉnh địa giới và đổi tên đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã."

Như vậy, đối với cấp tỉnh, Quốc hội vẫn là cơ quan duy nhất có quyền quyết định việc thay đổi tên gọi. Điều này đảm bảo tính thống nhất và tầm quan trọng quốc gia của việc thay đổi các đơn vị hành chính cấp cao nhất.

Quy trình 4 bước đổi tên đơn vị hành chính cấp tỉnh từ năm 2025

Để một tỉnh chính thức được đổi tên, đề án phải trải qua một quy trình nghiêm ngặt được quy định tại Điều 10 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025, bao gồm các bước sau:

Bước 1: Xây dựng đề án đổi tên

Chính phủ là cơ quan chịu trách nhiệm tổ chức xây dựng đề án đổi tên ĐVHC cấp tỉnh để trình Quốc hội. Hồ sơ đề án phải bao gồm tờ trình, đề án chi tiết, báo cáo tổng hợp ý kiến nhân dân và dự thảo nghị quyết của Quốc hội.

Bước 2: Lấy ý kiến nhân dân - Tiếng nói của cộng đồng

Đây là bước cực kỳ quan trọng nhằm đảm bảo sự đồng thuận của xã hội. Đề án phải được lấy ý kiến của nhân dân tại các đơn vị hành chính cấp xã chịu ảnh hưởng trực tiếp. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức việc lấy ý kiến này một cách công khai, minh bạch.

Bước 3: Hoàn thiện đề án và thông qua Hội đồng nhân dân

Sau khi tổng hợp ý kiến nhân dân, cơ quan xây dựng đề án sẽ hoàn thiện nội dung và gửi đến Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp liên quan để xem xét và cho ý kiến chính thức trước khi trình lên cấp cao hơn.

Bước 4: Thẩm định và quyết định chính thức

Trước khi trình Quốc hội, đề án phải được thẩm định bởi các cơ quan chuyên môn và thẩm tra bởi các Ủy ban của Quốc hội. Cuối cùng, Quốc hội sẽ xem xét và thông qua Nghị quyết về việc đổi tên ĐVHC cấp tỉnh.

Việc nắm vững các quy định này giúp người dân và các cơ quan chức năng chủ động hơn trong việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ liên quan đến quản lý hành chính lãnh thổ trong giai đoạn mới.