Tầm nhìn chiến lược từ Kết luận 18-KL/TW về tăng trưởng kinh tế

Bước sang năm 2026, Việt Nam đứng trước những vận hội mới nhưng cũng không ít thách thức trong việc duy trì đà tăng trưởng. Tại Phụ lục III của Kết luận 18-KL/TW về những nhiệm vụ trọng tâm năm 2026, Ban Chấp hành Trung ương đã xác định rõ mục tiêu tăng trưởng "2 con số". Để đạt được con số đầy tham vọng này, việc khơi thông các nguồn lực, đặc biệt là nguồn lực đất đai, trở thành ưu tiên hàng đầu.

Trong đó, Đảng ủy Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao trọng trách trong Quý II/2026 phải hoàn thành nghiên cứu đổi mới căn bản chính sách về hạn mức đất lúa. Đây không chỉ là một thay đổi về mặt kỹ thuật mà là một cuộc cách mạng trong tư duy quản lý, nhằm chuyển đổi từ mô hình quản lý hành chính cứng nhắc sang mô hình quản lý kinh tế linh hoạt, hiệu quả.

Từ "quy định cứng" sang cơ chế quản lý linh hoạt

Nhiều thập kỷ qua, chính sách hạn mức đất lúa với những quy định khắt khe về diện tích tối thiểu đã góp phần quan trọng vào việc bảo đảm an ninh lương thực. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế thị trường và biến đổi khí hậu, cơ chế này bắt đầu bộc lộ những điểm nghẽn, hạn chế khả năng tích tụ, tập trung đất đai để sản xuất quy mô lớn.

Theo định hướng mới, chính sách sẽ chuyển dịch mạnh mẽ sang cơ chế linh hoạt hơn. Cụ thể, đối với những diện tích đất trồng lúa kém hiệu quả, Nhà nước sẽ cho phép chuyển đổi mục tiêu sử dụng một cách chủ động hơn. Tuy nhiên, Kết luận 18-KL/TW cũng nhấn mạnh: "Việc chuyển đổi phải được quản lý chặt chẽ, tránh áp dụng tùy tiện và vẫn bảo đảm an ninh lương thực quốc gia". Điều này đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa các quy định của Luật Đất đai 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Tối đa hóa giá trị đất nông nghiệp và thu hút đầu tư doanh nghiệp

Song song với việc đổi mới hạn mức, Trung ương cũng yêu cầu xây dựng chương trình tối đa hóa giá trị sử dụng đất nông nghiệp. Đất đai không chỉ để trồng lúa mà phải trở thành một loại tài sản sinh lời cao thông qua việc phát triển thị trường phụ phẩm nông nghiệp và các mô hình kinh tế tuần hoàn.

Để làm được điều này, Chính phủ đang khẩn trương hoàn thiện cơ chế ưu đãi đủ mạnh nhằm khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp. Các chính sách về thuế, phí và hỗ trợ hạ tầng sẽ được lồng ghép vào các văn bản hướng dẫn như Nghị định 102/2024/NĐ-CP, tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch và hấp dẫn.

Hoàn thiện thể chế pháp lý: Nhiệm vụ trọng tâm năm 2026

Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong lộ trình năm 2026 là việc hoàn thành nhiệm vụ sửa đổi Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành. Mục tiêu là hướng tới hoàn thiện thể chế phát triển đồng bộ, hiện đại và có tính cạnh tranh cao. Việc tính toán chính xác tỷ lệ che phủ rừng, diện tích đất rừng và đất lúa trong năm 2026 sẽ là cơ sở dữ liệu quan trọng để hoạch định các chính sách vĩ mô.

Đặc biệt, các quy định tại Nghị định 112/2024/NĐ-CP về quản lý đất trồng lúa sẽ tiếp tục được rà soát, cập nhật để phù hợp với thực tiễn sản xuất của người nông dân và doanh nghiệp trong giai đoạn mới.

"Việc đổi mới chính sách hạn mức đất lúa không chỉ là câu chuyện về diện tích, mà là câu chuyện về hiệu quả sử dụng tài nguyên và tương lai của nền nông nghiệp Việt Nam trong kỷ nguyên số."

Kết luận lại, những bước đi quyết liệt trong Quý II/2026 về đổi mới chính sách đất đai sẽ là nền tảng vững chắc để Việt Nam không chỉ bảo đảm an ninh lương thực mà còn tạo ra đột phá về tăng trưởng kinh tế, đưa đời sống người nông dân lên một tầm cao mới.