Bộ Nội vụ đang chủ trì soạn thảo và lấy ý kiến rộng rãi đối với dự thảo Nghị định quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và một số chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong dự thảo lần này là đề xuất tăng mạnh mức khoán quỹ phụ cấp hàng tháng từ ngân sách nhà nước đối với đội ngũ cán bộ cơ sở, với mức tăng tối đa lên tới 8 lần mức lương cơ sở.

Đề xuất tăng quỹ phụ cấp khoán lên tối đa 8 lần lương cơ sở

Tại khoản 1 Điều 15 dự thảo Nghị định mới, Chính phủ dự kiến quy định ngân sách nhà nước thực hiện khoán quỹ phụ cấp (bao gồm cả hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế) để chi trả phụ cấp hàng tháng cho người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Sự thay đổi này nhằm bảo đảm chế độ, chính sách cho đội ngũ cán bộ sát cánh nhất với nhân dân, đặc biệt là sau quá trình sắp xếp, sáp nhập quy mô thôn, tổ dân phố trên cả nước.

Theo đề xuất, mức khoán quỹ phụ cấp cao nhất sẽ được áp dụng cho các đối tượng đặc thù sau:

• Thôn có từ 700 hộ gia đình trở lên;
• Tổ dân phố có từ 1.000 hộ gia đình trở lên;
• Thôn, tổ dân phố thuộc đơn vị hành chính cấp xã trọng điểm về quốc phòng theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền;
• Thôn, tổ dân phố thuộc đơn vị hành chính cấp xã ở khu vực biên giới, hải đảo;
• Thôn đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật.

Đối với các đối tượng thuộc nhóm này, mức khoán quỹ phụ cấp dự kiến sẽ là 08 lần mức lương cơ sở. Đây là một bước tiến lớn nhằm bù đắp khối lượng công việc ngày càng tăng của cán bộ cơ sở tại các địa bàn đông dân cư hoặc có tính chất địa lý, an ninh đặc thù.

Người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố đóng vai trò cầu nối quan trọng giữa chính quyền và nhân dân (ảnh minh họa)

So sánh với quy định hiện hành tại Nghị định 33/2023/NĐ-CP

Để thấy rõ mức độ ưu đãi của đề xuất mới, chúng ta cần đối chiếu với quy định hiện hành tại Nghị định 33/2023/NĐ-CP. Cụ thể, tại điểm a khoản 2 Điều 34 Nghị định 33/2023/NĐ-CP, mức khoán tối đa hiện nay chỉ bằng 6,0 lần mức lương cơ sở đối với thôn có từ 350 hộ gia đình trở lên; tổ dân phố có từ 500 hộ gia đình trở lên; thôn, tổ dân phố thuộc đơn vị hành chính cấp xã trọng điểm về quốc phòng, an ninh hoặc ở vùng biên giới, hải đảo.

Như vậy, dự thảo mới đề xuất tăng mức khoán tối đa thêm 2,0 lần mức lương cơ sở (từ 6,0 lần lên 8,0 lần). Tuy nhiên, đi kèm với việc tăng mức phụ cấp, tiêu chí để được hưởng mức khoán cao nhất cũng được siết chặt hơn khi nâng quy mô dân cư từ 350 hộ lên 700 hộ đối với thôn, và từ 500 hộ lên 1.000 hộ đối với tổ dân phố. Đồng thời, dự thảo cũng bổ sung thêm nhóm thôn đặc biệt khó khăn vào diện được hưởng mức khoán ưu đãi này.

Theo Điều 14 dự thảo, số lượng người hoạt động không chuyên trách ở mỗi thôn, tổ dân phố được xác định không quá 03 người, bao gồm các chức danh chủ chốt:

1. Trưởng thôn hoặc Tổ trưởng tổ dân phố;
2. Bí thư chi bộ;
3. Trưởng Ban công tác Mặt trận.

Quỹ phụ cấp khoán này sẽ được phân bổ để chi trả cho 3 chức danh nêu trên theo mức cụ thể do địa phương quyết định, bảo đảm phù hợp với vai trò và trách nhiệm của từng người.

Các thôn, tổ dân phố còn lại cũng được tăng mạnh mức khoán phụ cấp

Không chỉ ưu ái các địa bàn đặc thù, dự thảo Nghị định cũng đề xuất tăng mạnh mức khoán phụ cấp đối với các thôn, tổ dân phố còn lại (không thuộc diện hưởng mức 8,0 lần lương cơ sở). Cụ thể, tại điểm b khoản 1 Điều 15 dự thảo, các địa bàn này sẽ được khoán quỹ phụ cấp bằng 6,5 lần mức lương cơ sở.

So với quy định hiện hành tại điểm b khoản 2 Điều 34 Nghị định 33/2023/NĐ-CP (mức khoán hiện tại chỉ là 4,5 lần mức lương cơ sở), mức khoán mới tăng thêm tới 2,0 lần mức lương cơ sở. Đây là sự động viên kịp thời đối với đội ngũ cán bộ không chuyên trách ở cơ sở trên phạm vi toàn quốc.

Ví dụ thực tế: Giả sử tại một tổ dân phố bình thường (không thuộc diện đặc thù) có 3 cán bộ không chuyên trách. Theo quy định cũ tại Nghị định 33/2023/NĐ-CP, quỹ phụ cấp khoán hàng tháng là 4,5 lần lương cơ sở. Nếu áp dụng mức lương cơ sở hiện hành, tổng quỹ phụ cấp cho cả 3 người là một con số khá khiêm tốn. Khi dự thảo mới được thông qua, quỹ phụ cấp tăng lên 6,5 lần lương cơ sở, giúp thu nhập thực tế của mỗi cán bộ tăng thêm đáng kể, từ đó giúp họ yên tâm công tác, cống hiến cho phong trào địa phương.

Tăng tính chủ động cho ngân sách địa phương

Một điểm mới rất đáng chú ý khác trong dự thảo là việc tăng cường phân cấp, trao quyền chủ động cho chính quyền địa phương. Căn cứ vào quỹ phụ cấp được ngân sách Trung ương khoán, khả năng cân đối ngân sách địa phương và đặc thù của từng địa bàn, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định cụ thể:

• Mức phụ cấp cụ thể của từng chức danh (Trưởng thôn/Tổ trưởng tổ dân phố, Bí thư chi bộ, Trưởng Ban công tác Mặt trận);
• Mức phụ cấp kiêm nhiệm chức danh;
• Mức hỗ trợ hàng tháng đối với các chức danh khác trực tiếp tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố (như Phó Trưởng thôn, Phó Tổ trưởng tổ dân phố) phù hợp với quy định của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở 2022.

Đặc biệt, dự thảo cho phép trường hợp địa phương sử dụng ngân sách địa phương để quy định mức khoán quỹ phụ cấp cao hơn mức ngân sách nhà nước quy định thì Hội đồng nhân dân cấp tỉnh được tự quyết định mức khoán cụ thể mà không phải xin ý kiến của các bộ, cơ quan trung ương. Điều này giúp các tỉnh, thành phố có nguồn thu ngân sách tốt chủ động nâng cao hơn nữa chế độ đãi ngộ cho cán bộ cơ sở của mình.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng bổ sung quy định quỹ khoán do ngân sách nhà nước bao gồm cả hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố để bảo đảm quyền lợi an sinh xã hội lâu dài cho đội ngũ này theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.

Theo số liệu từ Bộ Nội vụ, tính đến năm 2025, sau khi thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy, cả nước còn gần 90.000 thôn, tổ dân phố (giảm 34,53% so với năm 2015). Việc sáp nhập giúp tinh gọn đầu mối nhưng cũng làm tăng đáng kể khối lượng công việc của mỗi cán bộ thôn, tổ dân phố. Do đó, việc điều chỉnh tăng mức khoán phụ cấp lần này là hoàn toàn khách quan, cần thiết và đáp ứng được tâm tư, nguyện vọng của đông đảo cán bộ ở cơ sở.

Lưu ý: Đây là nội dung đề xuất trong dự thảo Nghị định của Chính phủ, chưa phải là quy định chính thức có hiệu lực thi hành. Hệ Thống Pháp Luật sẽ tiếp tục theo dõi và cập nhật nhanh nhất tới quý độc giả ngay khi Nghị định chính thức được ban hành và có hiệu lực.