Trong bối cảnh nguồn năng lượng ngày càng khan hiếm, việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đã trở thành một yêu cầu cấp thiết. Một trong những công cụ quan trọng để thực hiện mục tiêu này chính là việc dán nhãn năng lượng cho các phương tiện và thiết bị. Vậy nhãn năng lượng là gì và những loại hàng hóa nào bắt buộc phải thực hiện quy định này trong năm 2019? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cái nhìn chi tiết và chuyên sâu nhất về vấn đề này.

Nhãn năng lượng là gì và có những loại nào?

Theo quy định tại Nghị định 21/2011/NĐ-CP, nhãn năng lượng là nhãn cung cấp thông tin về loại năng lượng sử dụng, mức tiêu thụ năng lượng, hiệu suất năng lượng và các thông tin khác giúp người tiêu dùng nhận biết và lựa chọn phương tiện, thiết bị tiết kiệm năng lượng.

Cụ thể, tại Điều 15 Nghị định 21/2011/NĐ-CP quy định rõ hai loại nhãn năng lượng chính:

1. Nhãn so sánh là nhãn cung cấp thông tin về mức tiêu thụ năng lượng, loại năng lượng sử dụng, hiệu suất năng lượng và các thông tin khác giúp người tiêu dùng so sánh với các sản phẩm cùng loại trên thị trường để nhận biết và lựa chọn phương tiện, thiết bị tiết kiệm năng lượng.

2. Nhãn xác nhận là nhãn chứng nhận phương tiện, thiết bị có hiệu suất năng lượng cao nhất so với phương tiện, thiết bị khác cùng loại.

Đối với nhãn so sánh, mức hiệu suất năng lượng được thể hiện qua số sao từ 1 đến 5. Sản phẩm càng nhiều sao thì càng tiết kiệm điện. Đặc biệt, nhãn 5 sao được coi là cấp độ tối ưu nhất về tiết kiệm điện năng theo tiêu chuẩn của Bộ Công Thương.

Danh mục hàng hóa bắt buộc phải dán nhãn năng lượng năm 2019

Không phải tất cả các thiết bị điện đều phải dán nhãn năng lượng. Căn cứ vào Quyết định 04/2017/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, danh mục hàng hóa bắt buộc phải dán nhãn năng lượng được chia thành 4 nhóm chính:

1. Nhóm thiết bị gia dụng

Đây là nhóm phổ biến nhất, bao gồm các thiết bị quen thuộc trong đời sống hàng ngày như:

• Đèn huỳnh quang ống thẳng, đèn huỳnh quang compact.
• Chấn lưu điện từ và điện tử cho đèn huỳnh quang.
• Máy điều hòa nhiệt độ, tủ lạnh, máy giặt sử dụng trong gia đình.
• Nồi cơm điện, quạt điện, máy thu hình (Tivi).
• Bình đun nước nóng có dự trữ.

2. Nhóm thiết bị văn phòng và thương mại

Các thiết bị phục vụ công việc và kinh doanh cũng nằm trong diện kiểm soát hiệu suất năng lượng:

• Máy phôtô copy, màn hình máy tính, máy in.
• Tủ giữ lạnh thương mại.
• Máy tính xách tay (Laptop).

3. Nhóm thiết bị công nghiệp

Nhóm này tập trung vào các thiết bị tiêu thụ điện năng lớn trong sản xuất:

• Máy biến áp phân phối.
• Động cơ điện.

4. Nhóm phương tiện giao thông vận tải

Quy định này áp dụng cho các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch hoặc điện:

• Xe ô tô con loại dưới 7 chỗ.
• Xe ô tô con loại trên 7 chỗ đến 9 chỗ.
• Xe mô tô, xe gắn máy.

Lộ trình thực hiện dán nhãn năng lượng cho các nhóm thiết bị mới

Theo Quyết định 04/2017/QĐ-TTg, lộ trình thực hiện dán nhãn năng lượng được quy định rất cụ thể để doanh nghiệp có thời gian chuẩn bị. Tại thời điểm năm 2019, các doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý các mốc thời gian sau:

• Đối với đèn LED và máy tính xách tay: Thực hiện dán nhãn năng lượng tự nguyện đến hết ngày 31/12/2019. Từ ngày 01/01/2020, việc dán nhãn năng lượng cho hai loại hàng hóa này sẽ trở thành bắt buộc.
• Đối với xe ô tô con từ 7 đến 9 chỗ: Đã bắt đầu thực hiện dán nhãn năng lượng bắt buộc từ ngày 01/01/2019.
• Đối với xe mô tô, xe gắn máy: Thực hiện dán nhãn năng lượng tự nguyện đến hết năm 2019 và bắt buộc từ ngày 01/01/2020.

Việc tuân thủ lộ trình này không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín và khả năng cạnh tranh trên thị trường khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến các sản phẩm xanh, tiết kiệm năng lượng.

Thủ tục và quy định về việc dán nhãn năng lượng doanh nghiệp cần lưu ý

Để được dán nhãn năng lượng, doanh nghiệp phải thực hiện các bước đăng ký và thử nghiệm theo quy định tại Thông tư 36/2016/TT-BCT của Bộ Công Thương. Quy trình cơ bản bao gồm:

1. Thử nghiệm hiệu suất năng lượng: Sản phẩm phải được thử nghiệm tại các phòng thử nghiệm được Bộ Công Thương chỉ định hoặc thừa nhận.
2. Lập hồ sơ đăng ký dán nhãn năng lượng: Bao gồm giấy đăng ký, kết quả thử nghiệm và các tài liệu kỹ thuật liên quan.
3. Tự công bố và dán nhãn: Sau khi gửi hồ sơ đăng ký đến Bộ Công Thương, doanh nghiệp được tự thực hiện việc dán nhãn năng lượng phù hợp với thông tin trong kết quả thử nghiệm và chịu trách nhiệm về tính chính xác của các thông tin đó.

Cần lưu ý rằng, các hành vi vi phạm quy định về dán nhãn năng lượng như không dán nhãn, dán nhãn sai mức hiệu suất hoặc sử dụng nhãn năng lượng giả mạo sẽ bị xử phạt nghiêm theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực năng lượng.

Hy vọng danh sách hàng hóa bắt buộc phải dán nhãn năng lượng trên đây đã giúp các doanh nghiệp và người tiêu dùng có thêm thông tin hữu ích để thực hiện đúng quy định pháp luật và lựa chọn được những sản phẩm tiết kiệm điện hiệu quả nhất.