Trong đời sống hôn nhân, khi những rạn nứt không thể hàn gắn, nhiều cặp đôi lựa chọn giải pháp "ly thân" như một khoảng lặng trước khi đi đến quyết định cuối cùng. Tuy nhiên, một sai lầm phổ biến mà nhiều người mắc phải là lầm tưởng rằng ly thân đồng nghĩa với việc được tự do thiết lập quan hệ tình cảm mới. Thực tế pháp lý tại Việt Nam lại khắt khe hơn nhiều so với những gì chúng ta thường nghĩ.

Ly thân không làm chấm dứt quan hệ vợ chồng về mặt pháp lý (ảnh minh họa)

Ly thân dưới góc nhìn pháp lý: Có nhưng... không tồn tại?

Dù là một thuật ngữ cực kỳ phổ biến trong đời sống xã hội, nhưng điều bất ngờ là trong Luật Hôn nhân và gia đình 2014 hoàn toàn không có bất kỳ điều khoản nào định nghĩa hay quy định về chế định "ly thân".

Về mặt pháp lý, quan hệ hôn nhân chỉ thực sự chấm dứt khi có bản án hoặc quyết định ly hôn đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án. Do đó, dù hai vợ chồng đã không còn sống chung, đã chia tài sản hay thậm chí cắt đứt mọi liên lạc trong nhiều năm, họ vẫn được coi là vợ chồng hợp pháp. Mọi nghĩa vụ về nhân thân và tài sản vẫn được duy trì theo quy định của pháp luật.

Nghĩa vụ chung thủy không mất đi khi ly thân

Theo quy định tại Điều 19 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 về tình nghĩa vợ chồng:

"1. Vợ chồng có nghĩa vụ thương yêu, chung thủy, tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau; cùng nhau chia sẻ, thực hiện các công việc trong gia đình."

Như vậy, nghĩa vụ chung thủy là nghĩa vụ xuyên suốt từ khi đăng ký kết hôn cho đến khi quan hệ hôn nhân chấm dứt. Việc một người đang có vợ/chồng mà nảy sinh tình cảm, đặc biệt là chung sống như vợ chồng với người khác trong thời gian ly thân, bị coi là hành vi vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng.

Hành vi ngoại tình khi đang ly thân có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý nghiêm trọng (ảnh minh họa)

Mức xử phạt hành chính: Từ 1 đến 3 triệu đồng

Nếu hành vi vi phạm chưa gây hậu quả nghiêm trọng, người vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính. Căn cứ theo điểm b khoản 1 Điều 48 Nghị định 110/2013/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 67/2015/NĐ-CP), mức phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng sẽ được áp dụng đối với hành vi:

• Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác;
• Chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ.

Cần lưu ý rằng, "chung sống như vợ chồng" được hiểu là việc nam, nữ tổ chức cuộc sống chung và coi nhau là vợ chồng (có con chung, có tài sản chung, được hàng xóm và xã hội coi là vợ chồng...).

Rủi ro vướng vòng lao lý: Phạt tù đến 3 năm

Trong những trường hợp nghiêm trọng hơn, hành vi này có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng theo quy định tại Điều 182 Bộ luật Hình sự 2015. Cụ thể:

• Phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm nếu: Làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn; hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.
• Phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm nếu: Làm cho vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát; hoặc đã có quyết định của Tòa án buộc chấm dứt việc chung sống như vợ chồng mà vẫn duy trì.

Lời khuyên pháp lý

Ly thân là giai đoạn nhạy cảm. Để bảo vệ quyền lợi của mình và tránh những rắc rối pháp lý không đáng có, các cặp đôi nên:

1. Nhanh chóng hoàn tất thủ tục ly hôn tại Tòa án nếu nhận thấy tình cảm không thể cứu vãn.
2. Hạn chế việc công khai chung sống như vợ chồng với người mới khi chưa có quyết định ly hôn chính thức.
3. Tìm hiểu kỹ các quy định pháp luật để tránh bị đối phương sử dụng hành vi ngoại tình làm bất lợi trong việc chia tài sản hoặc giành quyền nuôi con khi ra Tòa.

Việc tôn trọng pháp luật không chỉ giúp bạn tránh bị xử phạt mà còn là cách để bảo vệ danh dự và tạo tiền đề tốt đẹp cho cuộc sống mới sau này.