Trong nỗ lực đưa khoa học và công nghệ trở thành quốc sách hàng đầu, Chính phủ Việt Nam đã ban hành những quy định mới đầy táo bạo nhằm "trải thảm đỏ" đón nhân tài. Những rào cản về thủ tục hành chính, quy hoạch cán bộ hay mức lương cứng nhắc đang dần được gỡ bỏ, thay thế bằng một cơ chế linh hoạt và xứng tầm hơn.

Định nghĩa mới về nhân tài khoa học công nghệ

Theo quy định tại khoản 1 Điều 54 Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo 2025, nhân tài không chỉ là những người có bằng cấp cao mà phải là những cá nhân có năng lực đặc biệt, có đóng góp đột phá hoặc tầm ảnh hưởng quốc gia, quốc tế. Cụ thể:

"1. Nhân tài trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là cá nhân có năng lực đặc biệt, có đóng góp đột phá hoặc có tầm ảnh hưởng đến sự phát triển của ngành, lĩnh vực trên phạm vi quốc gia hoặc quốc tế..."

Nhân tài khoa học công nghệ là động lực then chốt cho sự phát triển quốc gia (ảnh minh họa)

Gói đãi ngộ "vàng" cho nhân tài: Không chỉ là thu nhập

Căn cứ theo khoản 1 Điều 41 Nghị định 263/2025/NĐ-CP, trong thời gian thực hiện nhiệm vụ, nhân tài sẽ được hưởng các chính sách thu hút đặc biệt:

• Lương thỏa thuận: Mức lương được xác định dựa trên hợp đồng lao động, bảo đảm tương xứng với nhiệm vụ và phù hợp với mặt bằng thị trường.
• Thưởng hiệu quả: Mức thưởng hằng năm có thể lên đến 06 tháng tiền lương dựa trên kết quả thực hiện nhiệm vụ.
• Hỗ trợ an cư: Được hỗ trợ ban đầu 01 tháng lương để ổn định chỗ ở và mua sắm thiết yếu.
• Chăm sóc sức khỏe toàn diện: Gói bảo hiểm sức khỏe tự nguyện cho cả nhân tài và gia đình (vợ/chồng, con dưới 18 tuổi).
• Đặc quyền bổ nhiệm: Các tổ chức công lập có thể xem xét bổ nhiệm chức vụ lãnh đạo mà không cần đáp ứng các điều kiện về thời gian công tác hay quy hoạch thông thường.

Đặc quyền riêng biệt theo từng loại nhiệm vụ

Bên cạnh các ưu đãi chung, Nghị định 263/2025/NĐ-CP còn thiết kế các gói đãi ngộ riêng cho từng nhóm đối tượng:

• Nghiên cứu cơ bản: Được bảo đảm kinh phí sử dụng các phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia và thuê trợ lý nghiên cứu.
• Nghiên cứu ứng dụng: Được chi trả kinh phí tham gia các hội chợ công nghệ lớn trên thế giới.
• Đổi mới sáng tạo: Hỗ trợ kinh phí tham gia các diễn đàn khởi nghiệp quốc tế, kết nối với các nhà đầu tư toàn cầu.

Các không gian đổi mới sáng tạo hiện đại giúp nhân tài phát huy tối đa năng lực (ảnh minh họa)

Cơ chế linh hoạt cho các địa phương và bộ ngành

Một điểm mới đáng chú ý là các bộ, ngành và địa phương được phép chủ động ban hành thêm các cơ chế, mức hỗ trợ bổ sung ngoài quy định chung của Chính phủ. Điều này tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh trong việc thu hút chất xám về phục vụ các ngành kinh tế mũi nhọn của từng vùng.

Việc thực thi nghiêm túc các quy định tại Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo 2025 và các văn bản hướng dẫn như Nghị định 263/2025/NĐ-CP kỳ vọng sẽ tạo ra bước ngoặt lớn, giúp Việt Nam giữ chân và phát huy tối đa nguồn lực trí tuệ trong kỷ nguyên số.