Thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam đang đứng trước những bước ngoặt quản lý vô cùng mạnh mẽ và chặt chẽ. Nhằm thiết lập trật tự, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư và ngăn ngừa các rủi ro tài chính, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 284/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa.

Nghị định này được ban hành ngày 16/07/2026 và sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/09/2026. Đây được xem là hành lang pháp lý quan trọng tiếp theo sau khi Chính phủ ban hành Nghị quyết 05/2025/NQ-CP về triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam.

Khung pháp lý mới siết chặt hoạt động kinh doanh tài sản mã hóa tại Việt Nam (ảnh minh họa)

Mức phạt cực khủng cho hành vi cung cấp dịch vụ không phép

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất tại Nghị định mới này là chế tài xử phạt nghiêm khắc đối với các tổ chức, cá nhân tự ý cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp phép.

Cụ thể, theo quy định tại Điều 7 Nghị định 284/2026/NĐ-CP, hành vi vi phạm quy định về tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa sẽ bị xử lý như sau:

"4. Phạt tiền từ 180.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau:
a) Thực hiện hoạt động cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa khi chưa được cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa;
b) Quảng cáo, tiếp thị liên quan đến tài sản mã hóa khi chưa được cấp Giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa."

Như vậy, không chỉ hoạt động vận hành, cung cấp dịch vụ trực tiếp mà ngay cả các hoạt động quảng cáo, tiếp thị, giới thiệu các nền tảng, dịch vụ tài sản mã hóa chưa được cấp phép cũng sẽ phải đối mặt với mức phạt tiền kịch khung lên đến 200 triệu đồng đối với tổ chức vi phạm.

Các ứng dụng giao dịch tài sản mã hóa không phép sẽ bị quét sạch và xử lý nghiêm (ảnh minh họa)

Tịch thu tang vật và buộc gỡ bỏ hệ thống giao dịch

Bên cạnh hình thức phạt tiền rất cao, các đơn vị vi phạm còn phải đối mặt với các hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả vô cùng triệt để nhằm loại bỏ hoàn toàn các hoạt động phi pháp trên không gian mạng.

Về hình thức xử phạt bổ sung, theo quy định tại khoản 5 Điều 7, tổ chức vi phạm sẽ bị:

• Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính đối với hành vi cung cấp dịch vụ khi chưa được cấp phép.

Về biện pháp khắc phục hậu quả, khoản 6 Điều 7 quy định rõ các biện pháp bắt buộc thực hiện bao gồm:

• Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm;
• Buộc gỡ bỏ trang thông tin điện tử, phần mềm, hệ thống giao dịch và các trang thiết bị khác được sử dụng để thực hiện hành vi vi phạm;
• Buộc nộp lại số tiền bằng với giá trị tang vật, phương tiện vi phạm hành chính đã bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy trái quy định pháp luật;
• Buộc hủy bỏ thông tin, cải chính thông tin đối với hành vi quảng cáo, tiếp thị trái phép.

Phân biệt mức phạt giữa cá nhân và tổ chức

Một điểm cực kỳ quan trọng mà các nhà đầu tư và cá nhân tham gia thị trường cần lưu ý là nguyên tắc áp dụng mức phạt tiền. Mức phạt tiền từ 180 triệu đến 200 triệu đồng nêu trên là mức phạt áp dụng đối với tổ chức.

Đối với cá nhân có cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền sẽ bằng 1/2 mức phạt tiền đối với tổ chức (tức là từ 90 triệu đến 100 triệu đồng), theo quy định chung về thẩm quyền và nguyên tắc xử phạt tại Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (được sửa đổi, bổ sung năm 2020 và năm 2025).

Ngoài ra, trường hợp tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi vi phạm nhiều lần thì sẽ bị xử phạt về từng hành vi vi phạm độc lập, chứ không gộp chung thành một lần phạt.

Việc ban hành Nghị định 284/2026/NĐ-CP thể hiện quyết tâm rất lớn của Chính phủ trong việc đưa hoạt động giao dịch tài sản mã hóa vào khuôn khổ quản lý lành mạnh, an toàn. Các doanh nghiệp đang có ý định hoặc đang cung cấp các dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa cần nhanh chóng rà soát, thực hiện đầy đủ các thủ tục cấp phép theo quy định của Bộ Tài chính trước mốc thời gian ngày 01/09/2026 để tránh những chế tài pháp lý nghiêm khắc.