Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang nỗ lực chuyển mình mạnh mẽ hướng tới công nghiệp hóa, hiện đại hóa, ngành công nghiệp hỗ trợ (CNHT) được xác định là "xương sống" quyết định sức cạnh tranh của sản phẩm hoàn chỉnh. Nhằm tạo đà bứt phá cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực này, đặc biệt là khối doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs), Chính phủ đã ban hành Nghị định 111/2015/NĐ-CP ngày 03/11/2015 với những chính sách ưu đãi mang tính đột phá.

Dây chuyền sản xuất linh kiện cơ khí chính xác tại một doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam (ảnh minh họa)

Mở rộng cánh cửa tín dụng: Hỗ trợ vay vốn lên đến 70%

Một trong những rào cản lớn nhất đối với các doanh nghiệp SMEs khi tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu chính là nguồn vốn đầu tư cho công nghệ và máy móc. Giải quyết bài toán này, khoản 2 Điều 12 Nghị định 111/2015/NĐ-CP đã đưa ra quy định cực kỳ ưu đãi: Doanh nghiệp nhỏ và vừa sản xuất sản phẩm CNHT thuộc Danh mục ưu tiên phát triển được vay tối đa 70% vốn đầu tư tại các tổ chức tín dụng trên cơ sở bảo lãnh của các tổ chức bảo lãnh tín dụng.

Tuy nhiên, để tiếp cận được nguồn lực này, doanh nghiệp cần đáp ứng các điều kiện chặt chẽ nhằm đảm bảo an toàn vốn:

• Có tổng giá trị tài sản thế chấp, cầm cố tại tổ chức tín dụng tối thiểu 15% giá trị khoản vay.
• Vốn chủ sở hữu tham gia dự án đầu tư phải đạt tối thiểu 20%.
• Không có nợ đọng thuế hoặc nợ xấu tại các tổ chức tín dụng tại thời điểm đề nghị bảo lãnh.

Các doanh nghiệp SMEs cần chuẩn bị hồ sơ minh bạch để tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi (ảnh minh họa)

Hệ thống ưu đãi thuế và đất đai toàn diện

Không chỉ dừng lại ở hỗ trợ vốn, Nghị định 111/2015/NĐ-CP còn thiết lập một "hệ sinh thái" ưu đãi về thuế và mặt bằng sản xuất, giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng chi phí trong giai đoạn đầu đầu tư:

1. Ưu đãi về Thuế

Theo quy định tại Điều 12, các dự án thuộc danh mục ưu tiên sẽ được hưởng:

• Thuế thu nhập doanh nghiệp: Áp dụng mức ưu đãi theo quy định của pháp luật về thuế hiện hành.
• Thuế nhập khẩu: Miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định.
• Thuế giá trị gia tăng: Doanh nghiệp được linh hoạt lựa chọn kê khai thuế theo tháng, năm hoặc khai tạm tính theo quý, giúp tối ưu hóa dòng tiền.

2. Ưu đãi về Đất đai

Đối với các doanh nghiệp SMEs, việc tiếp cận mặt bằng sản xuất luôn là thách thức lớn. Nghị định quy định rõ doanh nghiệp sẽ được miễn, giảm tiền thuê đất, thuê mặt nước theo quy định của Luật Đất đai 2013. Đặc biệt, với các dự án có quy mô lớn hoặc mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao, mức hỗ trợ có thể còn được Thủ tướng Chính phủ xem xét quyết định cao hơn.

Trích dẫn Điều 12 Nghị định 111/2015/NĐ-CP:
"2. Ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa: Ngoài các ưu đãi chung tại Khoản 1 của Điều này, doanh nghiệp nhỏ và vừa sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ thuộc Danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển còn được hưởng các ưu đãi sau: a) Tín dụng đầu tư: Được vay tối đa 70% vốn đầu tư tại các tổ chức tín dụng trên cơ sở bảo lãnh của các tổ chức bảo lãnh tín dụng..."

Tầm nhìn chiến lược cho ngành công nghiệp hỗ trợ

Việc ban hành Nghị định 111/2015/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01/01/2016) không chỉ là một văn bản pháp lý đơn thuần, mà là một cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp nội địa. Đây được xem là đòn bẩy quan trọng để các doanh nghiệp SMEs Việt Nam nâng cao năng lực sản xuất, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu của các tập đoàn đa quốc gia.

Các chuyên gia kinh tế nhận định, nếu tận dụng tốt các chính sách này, ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam sẽ sớm thoát khỏi tình trạng gia công đơn thuần, tiến tới làm chủ công nghệ và sản xuất các linh kiện, phụ tùng có hàm lượng giá trị gia tăng cao.