Việc xác định đúng loại hình và mức độ nguy hiểm về cháy, nổ của cơ sở không chỉ là yêu cầu bắt buộc về mặt pháp lý mà còn là yếu tố then chốt để bảo vệ tính mạng và tài sản. Với sự ra đời của Nghị định 105/2025/NĐ-CP, các tiêu chí phân loại cơ sở nguy hiểm về cháy, nổ đã có những điều chỉnh quan trọng mà mọi chủ doanh nghiệp và người quản lý cần nắm vững.

Phân loại cơ sở nguy hiểm về cháy, nổ theo quy định mới

Theo quy định tại Phụ lục II Nghị định 105/2025/NĐ-CP, cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ là các cơ sở thuộc diện quản lý về phòng cháy, chữa cháy (PCCC) có nguy cơ cháy, nổ cao. Khái niệm này được làm rõ dựa trên khoản 8 Điều 2 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024.

Các cơ sở này được chia thành hai nhóm chính (Nhóm 1 và Nhóm 2) dựa trên quy mô về chiều cao, diện tích sàn, sức chứa hoặc tính chất hoạt động đặc thù. Việc phân nhóm này nhằm mục đích áp dụng các biện pháp quản lý và kiểm tra PCCC phù hợp với mức độ rủi ro thực tế.

Tiêu chí xác định Nhóm 1 và Nhóm 2 cho các loại hình phổ biến

Dưới đây là một số loại hình cơ sở tiêu biểu và cách phân loại theo quy định hiện hành:

• Nhà chung cư, tập thể: Được xếp vào Nhóm 1 nếu cao từ 7 tầng trở lên hoặc tổng diện tích sàn từ 3.000 m². Nhóm 2 bao gồm các nhà cao từ 5 đến dưới 7 tầng hoặc diện tích sàn từ 1.000 m² đến dưới 3.000 m².
• Cơ sở giáo dục (Trường mầm non, mẫu giáo): Nhóm 1 áp dụng cho cơ sở có từ 150 cháu trở lên hoặc diện tích sàn từ 2.000 m². Nhóm 2 dành cho quy mô từ 50 đến dưới 150 cháu hoặc diện tích từ 500 m² đến dưới 2.000 m².
• Bệnh viện và cơ sở y tế: Bệnh viện có từ 250 giường bệnh trở lên thuộc Nhóm 1, dưới mức này thuộc Nhóm 2. Đối với phòng khám, nếu cao từ 5 tầng hoặc diện tích sàn từ 2.000 m² sẽ thuộc Nhóm 1.
• Trung tâm thương mại, chợ, siêu thị: Diện tích sàn từ 2.000 m² trở lên thuộc Nhóm 1; từ 300 m² đến dưới 2.000 m² thuộc Nhóm 2.

Các cơ sở đặc thù không phụ thuộc vào quy mô

Một điểm đáng lưu ý trong Nghị định 105/2025/NĐ-CP là có những loại hình cơ sở luôn được xếp vào danh mục nguy hiểm về cháy, nổ mà không xét đến quy mô diện tích hay chiều cao, bao gồm:

• Cửa hàng xăng dầu.
• Nhà máy lọc dầu, hóa dầu, chế biến khí.
• Kho chứa dầu mỏ, sản phẩm dầu mỏ, khí hóa lỏng.
• Nhà máy điện (nhiệt điện, thủy điện, điện hạt nhân...).

Trách nhiệm của chủ cơ sở trong công tác PCCC

Khi cơ sở đã được xác định thuộc danh mục nguy hiểm về cháy nổ, chủ cơ sở phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024. Cụ thể:

Chủ cơ sở có trách nhiệm tổ chức thực hiện các điều kiện an toàn về phòng cháy, chữa cháy; ban hành nội quy, sơ đồ chỉ dẫn, biển cấm, biển báo, biển chỉ dẫn về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ phù hợp với đặc điểm và tính chất hoạt động của cơ sở.

Việc không nắm rõ phân loại hoặc lơ là trong công tác PCCC có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý nghiêm trọng, bao gồm cả việc bị đình chỉ hoạt động hoặc xử phạt hành chính ở mức cao. Do đó, các đơn vị cần chủ động rà soát đối chiếu với Phụ lục II của Nghị định mới để có phương án chuẩn bị tối ưu nhất.