Ngày 04/07/2011, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 55/2011/NĐ-CP quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của tổ chức pháp chế. Đây được xem là một văn bản pháp lý quan trọng, không chỉ kiện toàn bộ máy pháp chế từ Trung ương đến địa phương mà còn lần đầu tiên khẳng định vị thế của người làm công tác pháp luật thông qua các chế độ đãi ngộ đặc thù.

Cán bộ pháp chế đóng vai trò quan trọng trong việc gác cổng pháp lý cho các cơ quan, doanh nghiệp (ảnh minh họa)

Bước ngoặt về chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại Nghị định 55/2011/NĐ-CP chính là quy định về chế độ phụ cấp. Cụ thể, tại khoản 2 Điều 12 đã nêu rõ:

"Công chức, cán bộ và viên chức pháp chế quy định tại khoản 1, khoản 2 và khoản 3 Điều 11 Nghị định này được hưởng phụ cấp ưu đãi theo nghề. Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với người làm công tác pháp chế."

Việc quy định phụ cấp ưu đãi nghề không chỉ là sự ghi nhận đối với những đóng góp thầm lặng của đội ngũ pháp chế mà còn là động lực để thu hút những nhân sự có trình độ cao tham gia vào công tác xây dựng và kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật, vốn là công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ, chính xác và trách nhiệm pháp lý nặng nề.

Tiêu chuẩn khắt khe: Phải có trình độ Cử nhân Luật trở lên

Để đảm bảo chất lượng tham mưu, Nghị định 55/2011/NĐ-CP đã chuẩn hóa tiêu chuẩn đối với người làm công tác pháp chế. Theo đó, công chức pháp chế phải từ ngạch chuyên viên và tương đương trở lên, đồng thời bắt buộc phải có trình độ cử nhân luật. Đối với người đứng đầu tổ chức pháp chế, yêu cầu còn cao hơn khi phải có ít nhất 05 năm trực tiếp làm công tác pháp luật.

Công tác pháp chế đòi hỏi sự nghiên cứu sâu sắc và am hiểu tường tận các quy định pháp luật (ảnh minh họa)

Quy định này nhằm chấm dứt tình trạng bố trí cán bộ "tay ngang" hoặc không đúng chuyên môn làm công tác pháp chế, từ đó nâng cao tính chuyên nghiệp và hiệu quả trong việc quản lý nhà nước bằng pháp luật.

Mở rộng mạng lưới tổ chức pháp chế

Theo quy định mới, tổ chức pháp chế được thành lập rộng khắp tại các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh (như Sở Nội vụ, Sở Tài chính, Sở Kế hoạch và Đầu tư...). Tại các doanh nghiệp nhà nước, tổ chức pháp chế đóng vai trò là đơn vị chuyên môn tham mưu, cố vấn cho Ban lãnh đạo về các vấn đề pháp lý trong quản lý và hoạt động sản xuất kinh doanh.

Đặc biệt, doanh nghiệp nhà nước cũng được phép vận dụng các tiêu chuẩn và chế độ quy định tại Nghị định này để lựa chọn, bố trí và quyết định chế độ đãi ngộ cho nhân viên pháp chế của mình, tạo sự linh hoạt nhưng vẫn đảm bảo tính thống nhất về chất lượng nhân sự.

Hiệu lực thi hành và sự thay thế cần thiết

Nghị định 55/2011/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 25/08/2011, thay thế hoàn toàn cho Nghị định 122/2004/NĐ-CP ngày 18/05/2004. Sự thay đổi này phản ánh nhu cầu thực tiễn trong việc tăng cường năng lực pháp chế trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh cải cách hành chính và hội nhập quốc tế sâu rộng.