Trước diễn biến phức tạp của bệnh Dịch tả lợn Châu Phi (DTLCP) đang lan rộng trên phạm vi cả nước, Chính phủ đã có những động thái quyết liệt nhằm tháo gỡ khó khăn cho người chăn nuôi và doanh nghiệp. Tính từ tháng 02/2019 đến giữa tháng 6/2019, dịch bệnh đã xảy ra tại hầu hết các tỉnh, thành phố, buộc phải tiêu hủy trên 2,3 triệu con lợn, gây thiệt hại nặng nề cho ngành nông nghiệp.

Để ứng phó khẩn cấp, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Nghị quyết 42/NQ-CP năm 2019 và Quyết định 793/QĐ-TTg năm 2019. Đây là những văn bản pháp lý quan trọng thiết lập cơ chế hỗ trợ đặc thù, giúp người dân yên tâm duy trì sản xuất và bảo vệ đàn giống quý.

Hỗ trợ 500.000 đồng/con để bảo vệ đàn lợn giống cụ kỵ, ông bà

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại khoản 3 Điều 1 Quyết định 793/QĐ-TTg là chính sách hỗ trợ duy trì đàn giống. Cụ thể, các doanh nghiệp nhỏ và vừa (theo tiêu chí của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017) và các chủ hộ nuôi giữ lợn giống cụ kỵ, ông bà sẽ được hỗ trợ với mức 500.000 đồng/con lợn.

Thời gian áp dụng chính sách này kéo dài đến hết ngày 31/12/2019. Mục tiêu của khoản hỗ trợ này là giúp các cơ sở chăn nuôi nâng cao biện pháp an toàn sinh học, mua sắm hóa chất sát trùng và tiêu diệt mầm bệnh, đảm bảo nguồn giống chất lượng phục vụ công tác tái đàn ngay khi dịch bệnh được khống chế.

Mức hỗ trợ tiêu hủy lợn do dịch bệnh tả lợn Châu Phi

Đối với các hộ chăn nuôi, trang trại có lợn buộc phải tiêu hủy, Chính phủ quy định mức hỗ trợ dựa trên trọng lượng thực tế và loại lợn. Theo khoản 1 Điều 1 Quyết định 793/QĐ-TTg, mức hỗ trợ cụ thể như sau:

• Đối với lợn con, lợn thịt các loại: Hỗ trợ 25.000 đồng/kg lợn hơi.
• Đối với lợn nái, lợn đực đang khai thác: Hỗ trợ 30.000 đồng/kg lợn hơi.

Riêng đối với các doanh nghiệp chăn nuôi nhỏ và vừa, mức hỗ trợ sẽ thấp hơn, cụ thể là 8.000 đồng/kg đối với lợn thịt và 10.000 đồng/kg đối với lợn nái, đực giống. Tuy nhiên, tổng mức hỗ trợ cho doanh nghiệp không vượt quá 30% số lỗ thực tế do dịch bệnh gây ra.

Cơ chế tài chính và trách nhiệm của địa phương

Để đảm bảo nguồn kinh phí hỗ trợ đến tay người dân kịp thời, Nghị quyết 42/NQ-CP năm 2019 đã quy định rõ trách nhiệm của ngân sách Trung ương và địa phương. Các tỉnh miền núi và Tây Nguyên sẽ được Trung ương hỗ trợ 80% kinh phí thiệt hại. Đối với các tỉnh thành khác, mức hỗ trợ dao động từ 50% đến 70% tùy vào khả năng cân đối ngân sách của từng địa phương.

Chính phủ cũng yêu cầu các địa phương phải thực hiện công khai, minh bạch danh sách hỗ trợ tại thôn, xã dưới sự giám sát của Mặt trận Tổ quốc. Tuyệt đối không để xảy ra tình trạng trục lợi chính sách hoặc khai khống số lượng lợn tiêu hủy.

"Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải chịu trách nhiệm trước pháp luật, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về việc tổ chức hỗ trợ kinh phí trong phòng chống bệnh dịch tả lợn Châu Phi tại địa phương mình quản lý."

Bên cạnh việc hỗ trợ tài chính, Chính phủ cũng khuyến khích các doanh nghiệp thu mua lợn sạch, không nhiễm bệnh để cấp đông trữ thực phẩm, vừa giúp bình ổn giá thị trường, vừa đảm bảo nguồn cung an toàn cho người tiêu dùng trong những tháng cuối năm 2019.

Việc ban hành kịp thời các chính sách hỗ trợ này không chỉ là sự chia sẻ gánh nặng kinh tế của Nhà nước với người chăn nuôi mà còn là giải pháp chiến lược để bảo vệ ngành chăn nuôi lợn - một bộ phận quan trọng trong cơ cấu nông nghiệp Việt Nam.