Ngày 24/11/2021, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành đã thay mặt Thủ tướng ký ban hành Quyết định 1978/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược quốc gia cấp nước sạch và vệ sinh nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đây được xem là một bước đi chiến lược nhằm nâng cao chất lượng sống, bảo vệ sức khỏe và đảm bảo an sinh xã hội cho khu vực nông thôn Việt Nam.

Nước sạch về làng - Mục tiêu trọng tâm trong chiến lược phát triển nông thôn mới (ảnh minh họa)

Mục tiêu đầy tham vọng: Phủ sóng nước sạch 100% vào năm 2045

Chiến lược mới đề ra lộ trình cụ thể với những con số ấn tượng, chia làm hai giai đoạn then chốt nhằm thu hẹp khoảng cách giữa thành thị và nông thôn:

Giai đoạn đến năm 2030: Nâng cao chất lượng và số lượng

Theo quy định tại điểm a khoản 2 Mục II Điều 1 Quyết định 1978/QĐ-TTg, mục tiêu đến năm 2030 bao gồm:

• 65% dân số nông thôn được sử dụng nước sạch đạt chất lượng theo quy chuẩn với số lượng tối thiểu 60 lít/người/ngày.
• 100% hộ gia đình, trường học, trạm y tế có nhà tiêu hợp vệ sinh đảm bảo tiêu chuẩn.
• Phấn đấu 25% điểm dân cư nông thôn tập trung có hệ thống thu gom nước thải sinh hoạt và 15% nước thải được xử lý.
• 75% hộ chăn nuôi, trang trại được xử lý chất thải chăn nuôi đúng quy định.

Tầm nhìn đến năm 2045: Hướng tới sự bền vững tuyệt đối

Tại điểm b khoản 2 Mục II Điều 1 Quyết định 1978/QĐ-TTg, Chính phủ đặt mục tiêu phấn đấu:

• 100% người dân nông thôn được sử dụng nước sạch và vệ sinh an toàn, bền vững.
• 50% điểm dân cư nông thôn tập trung có hệ thống thu gom nước thải, 30% nước thải được xử lý.
• 100% hộ chăn nuôi, trang trại được xử lý chất thải chăn nuôi triệt để.

Giải pháp đột phá cho quy mô hộ gia đình

Đối với những vùng khó khăn, vùng sâu vùng xa chưa thể tiếp cận hệ thống cấp nước tập trung, Chiến lược nhấn mạnh các giải pháp linh hoạt:

• Mô hình ATM nước sạch: Thí điểm áp dụng ki-ốt, cây ATM cung cấp nước uống trực tiếp cho cụm dân cư và trường học trong các tình huống khẩn cấp như thiên tai, dịch bệnh.
• Trữ nước mưa an toàn: Đầu tư xây dựng bể trữ nước mưa và các hình thức trữ nước phù hợp đặc thù vùng miền để đảm bảo nhu cầu sinh hoạt tối thiểu.
• Xã hội hóa nguồn lực: Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư và áp dụng mô hình "Nhà nước và Nhân dân cùng làm", đảm bảo người dân được thụ hưởng dịch vụ với chi phí hợp lý.

Mô hình ATM nước sạch tại trường học giúp học sinh tiếp cận nguồn nước uống trực tiếp an toàn (ảnh minh họa)

Thích ứng với biến đổi khí hậu và an ninh nguồn nước

Một điểm mới đáng chú ý trong Quyết định 1978/QĐ-TTg là việc chú trọng đến khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Chính phủ yêu cầu thiết lập hệ thống kiểm soát, cảnh báo chất lượng và trữ lượng nguồn nước sinh hoạt, đặc biệt là tại các vùng thường xuyên bị hạn hán, xâm nhập mặn.

"Cấp nước sạch an toàn và vệ sinh nông thôn là nhiệm vụ quan trọng để bảo vệ sức khỏe, bảo đảm an sinh xã hội, góp phần nâng cao chất lượng sống cho người dân nông thôn, thu hẹp khoảng cách giữa nông thôn và thành thị..."

Việc triển khai Chiến lược này không chỉ là câu chuyện về hạ tầng, mà còn là cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong việc bảo vệ quyền được tiếp cận nước sạch của mọi người dân, không để ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình phát triển đất nước.