Bước sang năm 2026, thị trường hóa chất Việt Nam chứng kiến những thay đổi mang tính bước ngoặt trong công tác quản lý nhà nước. Việc thực thi Luật Hóa chất 2025 không chỉ là một yêu cầu pháp lý mà còn là thách thức lớn đối với các doanh nghiệp trong việc chuẩn hóa quy trình sản xuất và kinh doanh.

Bước ngoặt từ Luật Hóa chất 2025 và Nghị định 24/2026/NĐ-CP

Trong bối cảnh nền công nghiệp hóa chất đang ngày càng phát triển mạnh mẽ, việc đảm bảo an toàn và kiểm soát chặt chẽ các loại hóa chất nguy hiểm trở thành ưu tiên hàng đầu của Chính phủ. Sự ra đời của Luật Hóa chất 2025 đã tạo nên một khung pháp lý vững chắc, thay thế cho các quy định cũ không còn phù hợp với thực tiễn sản xuất hiện đại.

Để cụ thể hóa các quy định này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 24/2026/NĐ-CP. Đây được coi là "kim chỉ nam" cho các tổ chức, cá nhân khi xác lập danh mục các loại hóa chất phải đáp ứng những điều kiện khắt khe về an toàn và kỹ thuật trước khi đưa ra thị trường.

Chi tiết danh mục hóa chất sản xuất, kinh doanh có điều kiện

Theo quy định tại Phụ lục II của Nghị định 24/2026/NĐ-CP, danh mục hóa chất sản xuất, kinh doanh có điều kiện bao gồm hàng trăm loại hóa chất và hỗn hợp chất nguy hiểm. Đây là những chất có đặc tính lý hóa gây nguy hại trực tiếp đến sức khỏe con người và môi trường nếu không được quản lý đúng cách.

Các nhóm hóa chất trọng yếu cần lưu ý

Doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý đến các nhóm hóa chất sau trong danh mục mới:

• Nhóm axit và bazơ mạnh: Các loại hóa chất có tính ăn mòn cao, đòi hỏi quy trình lưu trữ đặc biệt để tránh rò rỉ.
• Hóa chất dễ cháy, nổ: Bao gồm các chất có khả năng tự cháy hoặc oxy hóa mạnh, yêu cầu hệ thống phòng cháy chữa cháy đạt chuẩn.
• Hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOC): Các chất gây độc hại cho hệ hô hấp và môi trường không khí.
• Hóa chất công nghiệp đặc thù: Dùng trong các ngành xi mạ, dệt nhuộm và sản xuất linh kiện điện tử công nghệ cao.

Điều kiện 'thắt chặt' đối với doanh nghiệp trong năm 2026

Không chỉ dừng lại ở việc liệt kê danh mục, Nghị định 26/2026/NĐ-CP còn hướng dẫn chi tiết các điều kiện mà doanh nghiệp phải tuân thủ tuyệt đối:

1. Cơ sở vật chất và hạ tầng kỹ thuật

Doanh nghiệp phải sở hữu nhà xưởng và kho chứa đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt về an toàn hóa chất. Hệ thống thông gió, chiếu sáng và đặc biệt là các thiết bị ứng phó sự cố khẩn cấp phải luôn trong tình trạng sẵn sàng hoạt động. Việc bố trí kho bãi phải đảm bảo khoảng cách an toàn với khu dân cư và các nguồn nước sinh hoạt.

2. Năng lực chuyên môn và huấn luyện an toàn

Một trong những điểm mới của năm 2026 là việc siết chặt năng lực chuyên môn. Người trực tiếp quản lý và nhân viên làm việc với hóa chất không chỉ cần có bằng cấp chuyên môn mà còn phải trải qua các khóa huấn luyện định kỳ về an toàn hóa chất và được cấp chứng chỉ phù hợp theo quy định của Bộ Công Thương.

Thủ tục cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện: Những lưu ý quan trọng

Tổ chức sản xuất, kinh doanh hóa chất thuộc danh mục phải được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện. Theo quy định mới, Giấy chứng nhận này có thời hạn 05 năm. Doanh nghiệp cần chủ động thực hiện thủ tục gia hạn ít nhất 03 tháng trước khi giấy phép hết hạn để tránh gián đoạn hoạt động kinh doanh.

Mọi quy trình nộp hồ sơ và thẩm định hiện nay đã được tích hợp trên Cổng dịch vụ công quốc gia, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian nhưng đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối trong việc kê khai danh mục hóa chất và phương án ứng phó sự cố.

Lời khuyên cho doanh nghiệp trong giai đoạn chuyển tiếp

Việc áp dụng các quy định mới từ năm 2026 đòi hỏi các doanh nghiệp phải chủ động rà soát lại toàn bộ danh mục hóa chất đang sử dụng và đối chiếu với quy định tại Nghị định 24/2026/NĐ-CP. Việc tuân thủ không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý và mức phạt hành chính nặng nề mà còn khẳng định uy tín và trách nhiệm đối với cộng đồng.

Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến các hướng dẫn kỹ thuật tại Thông tư 01/2026/TT-BCT để hoàn thiện hồ sơ pháp lý một cách chuẩn xác nhất.