Trong bối cảnh nền kinh tế hội nhập, việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ không chỉ là quyền lợi mà còn là trách nhiệm sống còn của doanh nghiệp. Tuy nhiên, không ít đơn vị vẫn đang mơ hồ về các quy định quản lý, dẫn đến những sai phạm đáng tiếc. Đặc biệt, từ ngày 15/11/2024, Thông tư 06/2024/TT-BKHCN chính thức có hiệu lực, sửa đổi nhiều nội dung quan trọng của Thông tư 11/2015/TT-BKHCN, siết chặt hơn các hoạt động sở hữu công nghiệp.

Nhận diện 03 nhóm hành vi vi phạm sở hữu công nghiệp cốt lõi

Theo quy định hiện hành, các hành vi vi phạm quy định quản lý hoạt động sở hữu công nghiệp được phân chia thành 03 nhóm chính. Việc nắm vững các nhóm này giúp doanh nghiệp tự rà soát và tuân thủ đúng pháp luật:

• Nhóm 1: Vi phạm về chỉ dẫn bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp và chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp (quy định tại Điều 6 Nghị định 99/2013/NĐ-CP).
• Nhóm 2: Vi phạm quy định về đại diện sở hữu công nghiệp (quy định tại Điều 7 Nghị định 99/2013/NĐ-CP).
• Nhóm 3: Vi phạm quy định về giám định sở hữu công nghiệp (quy định tại Điều 8 Nghị định 99/2013/NĐ-CP).

Những điểm mới "sát sườn" doanh nghiệp cần lưu ý từ năm 2024

Điểm đáng chú ý nhất trong Thông tư 06/2024/TT-BKHCN chính là việc mở rộng phạm vi hành vi vi phạm. Thay vì chỉ dùng từ "In" như trước đây, quy định mới sử dụng từ "Gắn" chỉ dẫn sai lệch trên hàng hóa, bao bì. Điều này có nghĩa là bất kỳ hình thức nào (dán, đúc, khắc, in...) gây hiểu sai lệch về tình trạng bảo hộ đều bị xử lý.

Bên cạnh đó, pháp luật cũng bổ sung các trường hợp ngoại trừ hợp lý. Ví dụ, nếu doanh nghiệp sử dụng ký hiệu ® hoặc "P", "Patent" nhưng có kèm theo chỉ dẫn thông tin trung thực về tình trạng bảo hộ tại Việt Nam (như trên nhãn phụ hàng nhập khẩu) thì sẽ không bị coi là vi phạm.

Về vấn đề chuyển quyền sử dụng nhãn hiệu, doanh nghiệp cần lưu ý quy định tại khoản 1 Điều 144 Luật Sở hữu trí tuệ 2005. Các loại "Thư đồng ý" hay "Văn bản chấp thuận" đơn thuần không có đầy đủ nội dung luật định sẽ không được coi là hợp đồng chuyển giao hợp lệ.

"Trường hợp trên hàng hóa, bao bì hàng hóa sử dụng ký hiệu ® mà trên hàng hóa, bao bì hàng hóa (bao gồm nhãn phụ đối với hàng hóa nhập khẩu) có chỉ dẫn thông tin trung thực về tình trạng bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam thì không bị coi là hành vi vi phạm quy định tại Điểm b Khoản 1 Điều 6 Nghị định số 99/2013/NĐ-CP."

Mức phạt "khủng" cho các sai phạm về sở hữu công nghiệp

Dựa trên Nghị định 99/2013/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi như Nghị định 126/2021/NĐ-CP, mức phạt tiền đối với tổ chức luôn gấp đôi cá nhân và có thể lên tới con số rất lớn:

• Vi phạm về chỉ dẫn bảo hộ: Phạt cá nhân đến 20 triệu đồng, tổ chức đến 40 triệu đồng.
• Vi phạm về đại diện sở hữu công nghiệp: Mức phạt cao nhất cho cá nhân là 120 triệu đồng và tổ chức là 240 triệu đồng.
• Vi phạm về giám định: Phạt cá nhân đến 60 triệu đồng, tổ chức đến 120 triệu đồng.

Ngoài phạt tiền, doanh nghiệp còn có thể bị áp dụng các hình thức phạt bổ sung như đình chỉ hoạt động kinh doanh dịch vụ hoặc buộc loại bỏ yếu tố vi phạm trên hàng hóa, phương tiện kinh doanh.

Lời khuyên pháp lý để tránh rủi ro

Để đảm bảo an toàn pháp lý, doanh nghiệp cần thực hiện ngay các bước sau:

1. Rà soát lại toàn bộ hệ thống nhãn mác, bao bì sản phẩm để đảm bảo các ký hiệu ®, TM, C, P được sử dụng đúng tình trạng pháp lý thực tế.
2. Khi nhận quyền sử dụng nhãn hiệu từ đối tác, bắt buộc phải lập hợp đồng bằng văn bản với đầy đủ các điều khoản theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ 2005.
3. Thường xuyên cập nhật các văn bản hướng dẫn mới nhất từ Bộ Khoa học và Công nghệ để điều chỉnh hoạt động kinh doanh kịp thời.

Việc tuân thủ quy định về sở hữu công nghiệp không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được những khoản phạt nặng nề mà còn là cách tốt nhất để xây dựng uy tín và bảo vệ giá trị thương hiệu bền vững trên thị trường.