Chính phủ vừa ban hành Nghị định 42/2019/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản. Đây được xem là bước đi quyết liệt nhằm thắt chặt quản lý và bảo vệ nguồn lợi thủy sản quốc gia, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Hoạt động khai thác thủy sản quy mô lớn sẽ bị giám sát chặt chẽ hơn theo quy định mới (ảnh minh họa)

Mức phạt tiền 'khủng' lên tới 1 tỷ đồng đối với cá nhân

Điểm đáng chú ý nhất tại khoản 1 Điều 5 Nghị định 42/2019/NĐ-CP chính là mức phạt tiền tối đa. Theo đó, cá nhân vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản có thể bị phạt tới 1.000.000.000 đồng (01 tỷ đồng). Đối với tổ chức, mức phạt này sẽ gấp đôi, tương đương 02 tỷ đồng.

Mức phạt kịch khung này không áp dụng tràn lan mà tập trung vào các hành vi vi phạm nghiêm trọng, ảnh hưởng đến uy tín của ngành thủy sản Việt Nam trên trường quốc tế. Cụ thể:

• Sử dụng tàu cá có chiều dài từ 24m trở lên hoạt động mà không có Giấy phép khai thác thủy sản hoặc giấy phép đã hết hạn.
• Không trang bị thiết bị giám sát hành trình (VMS) đối với tàu cá có kích thước lớn, gây khó khăn cho công tác quản lý vùng biển.
• Khai thác thủy sản tại vùng biển của quốc gia, vùng lãnh thổ khác hoặc vùng biển thuộc quyền quản lý của Tổ chức nghề cá khu vực mà không có giấy phép hợp lệ.

Lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, kiểm soát các phương tiện khai thác trên biển (ảnh minh họa)

Các hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục

Bên cạnh việc đánh mạnh vào kinh tế, Nghị định 42/2019/NĐ-CP còn quy định các hình thức xử phạt bổ sung nghiêm khắc nhằm triệt tiêu động cơ vi phạm:

• Tước quyền sử dụng giấy phép: Các chứng chỉ hành nghề, giấy phép khai thác có thể bị thu hồi có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động hoàn toàn.
• Tịch thu tang vật, phương tiện: Các công cụ gây hại cho môi trường như kích điện, chất độc, chất cấm hoặc các phương tiện vi phạm sẽ bị tịch thu sung công quỹ.

Đặc biệt, các biện pháp khắc phục hậu quả được thiết kế để bảo vệ hệ sinh thái bền vững:

"Buộc thả thủy sản còn sống trở lại môi trường; buộc tháo dỡ tàu cá đóng mới hoặc cải hoán trái phép; buộc tái xuất hoặc tiêu hủy các loại giống, thức ăn thủy sản không đạt chuẩn nhập khẩu..."

Thời điểm áp dụng và lời khuyên cho ngư dân

Quy định mới tại Nghị định 42/2019/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 05/07/2019. Đây là cột mốc quan trọng mà các chủ tàu, ngư dân và doanh nghiệp thủy sản cần lưu ý để rà soát lại toàn bộ giấy tờ pháp lý cũng như trang thiết bị trên tàu.

Việc tuân thủ pháp luật không chỉ giúp tránh được những khoản phạt khổng lồ mà còn góp phần gỡ bỏ "thẻ vàng" của Ủy ban Châu Âu (EC), mở đường cho hải sản Việt Nam vươn xa hơn trên thị trường toàn cầu.

Hệ Thống Pháp Luật