Trong bối cảnh năm 2021, khi lộ trình cải cách tiền lương theo Nghị quyết 27-NQ/TW đang là tâm điểm chú ý của hàng triệu cán bộ, công chức, viên chức, một thông tin quan trọng đã được đưa ra: Do ảnh hưởng nặng nề của đại dịch Covid-19, thời điểm thực hiện cải cách tiền lương dự kiến từ 01/7/2021 đã phải tạm lùi lại. Tuy nhiên, tinh thần và nội dung cốt lõi của việc sắp xếp lại các loại phụ cấp vẫn được giữ vững, hứa hẹn một sự thay đổi căn bản trong cơ cấu thu nhập của người lao động trong khu vực công.

Lộ trình cải cách tiền lương và tác động của đại dịch Covid-19

Theo tinh thần của Nghị quyết 27-NQ/TW, năm 2021 được xác định là dấu mốc quan trọng để bắt đầu áp dụng chế độ tiền lương mới. Mục tiêu là xóa bỏ cách tính lương theo hệ số và mức lương cơ sở vốn đã tồn tại nhiều thập kỷ, thay vào đó là trả lương theo vị trí việc làm, chức danh và chức vụ lãnh đạo.

Tuy nhiên, thực tế tại thời điểm tháng 4/2021, nguồn lực quốc gia đang được ưu tiên tối đa cho công tác phòng, chống dịch bệnh và đảm bảo an sinh xã hội. Việc lùi thời điểm cải cách là một quyết định cần thiết nhưng không làm thay đổi định hướng tinh giản hệ thống phụ cấp. Khi cải cách chính thức được thực hiện, cơ cấu tiền lương mới sẽ bao gồm: Lương cơ bản (chiếm khoảng 70% tổng quỹ lương) và các khoản phụ cấp (chiếm khoảng 30% tổng quỹ lương).

Chi tiết 7 loại phụ cấp dành cho công chức sau cải cách

Một trong những điểm đột phá nhất của Nghị quyết 27-NQ/TW là việc bãi bỏ các loại phụ cấp không còn phù hợp và gộp các loại phụ cấp có cùng tính chất. Sau cải cách, cán bộ, công chức sẽ chỉ còn được hưởng 7 loại phụ cấp chính sau đây:

1. Phụ cấp kiêm nhiệm

Phụ cấp này áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức đang giữ chức danh lãnh đạo ở một cơ quan, đơn vị nhưng đồng thời được bầu cử hoặc bổ nhiệm kiêm nhiệm chức danh lãnh đạo đứng đầu cơ quan, đơn vị khác. Theo hướng dẫn tại Thông tư 78/2005/TT-BNV, mức hưởng phụ cấp kiêm nhiệm bằng 10% mức lương hiện hưởng cộng với phụ cấp chức vụ lãnh đạo và phụ cấp thâm niên vượt khung (nếu có).

2. Phụ cấp thâm niên vượt khung

Đây là khoản phụ cấp dành cho những người đã xếp lương ở bậc cuối cùng trong ngạch hoặc trong chức danh. Theo Thông tư 04/2005/TT-BNV, sau 3 năm xếp bậc lương cuối cùng (đối với loại A0 đến A3), công chức được hưởng 5% mức lương của bậc đó, và mỗi năm tiếp theo được cộng thêm 1% nếu hoàn thành nhiệm vụ.

3. Phụ cấp khu vực

Nhằm bù đắp cho những khó khăn về điều kiện địa lý, khí hậu, phụ cấp khu vực tiếp tục được duy trì. Theo Nghị định 204/2004/NĐ-CP và Thông tư liên tịch 11/2005/TTLT-BNV-BLĐTBXH-BTC-UBDT, phụ cấp này gồm 7 mức từ 0,1 đến 1,0 so với mức lương cơ sở, áp dụng cho các vùng xa xôi, hẻo lánh.

4. Phụ cấp trách nhiệm công việc

Dành cho những vị trí đòi hỏi trách nhiệm cao hoặc làm công tác bảo vệ cơ mật mật mã. Theo Thông tư 05/2005/TT-BNV, hệ số phụ cấp dao động từ 0,1 đến 0,5 tùy theo tính chất công việc cụ thể.

5. Phụ cấp lưu động

Áp dụng cho công chức làm những nghề thường xuyên phải thay đổi địa điểm làm việc và nơi ở. Thông tư 06/2005/TT-BNV quy định 3 mức phụ cấp là 0,2; 0,4 và 0,6 so với mức lương cơ sở.

6. Phụ cấp theo nghề

Đây là loại phụ cấp mới được hình thành trên cơ sở gộp phụ cấp ưu đãi theo nghề, phụ cấp trách nhiệm theo nghề và phụ cấp độc hại, nguy hiểm. Phụ cấp này áp dụng cho các ngành đặc thù như giáo dục, y tế, tòa án, kiểm sát, thi hành án, thanh tra, kiểm toán, hải quan...

7. Phụ cấp công tác ở vùng đặc biệt khó khăn

Khoản này được gộp từ phụ cấp đặc biệt, phụ cấp thu hút và trợ cấp công tác lâu năm ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, nhằm tạo động lực cho cán bộ yên tâm công tác tại các địa bàn gian khó.

Những khoản phụ cấp nào sẽ bị bãi bỏ?

Đi kèm với việc duy trì 7 loại phụ cấp nêu trên, Nghị quyết 27-NQ/TW cũng nêu rõ việc bãi bỏ một số khoản phụ cấp quan trọng như: Phụ cấp thâm niên nghề (trừ quân đội, công an, cơ yếu), phụ cấp chức vụ lãnh đạo (do đã được tính vào lương cơ bản), phụ cấp công tác đảng, đoàn thể chính trị - xã hội; phụ cấp công vụ...

Việc sắp xếp lại này không nhằm mục đích cắt giảm thu nhập của cán bộ, công chức mà để đảm bảo tính công bằng, minh bạch và tạo động lực thực sự cho những người làm việc hiệu quả. Dù lộ trình có tạm lùi, nhưng những chuẩn bị về mặt chính sách vẫn đang được hoàn thiện để sẵn sàng triển khai ngay khi điều kiện kinh tế - xã hội cho phép.

Tóm lại, dù cải cách tiền lương chưa thể thực hiện ngay trong năm 2021, nhưng việc nắm rõ các quy định về phụ cấp theo Nghị quyết 27-NQ/TW là vô cùng cần thiết để mỗi cán bộ, công chức chủ động kế hoạch tài chính cá nhân và yên tâm cống hiến cho sự nghiệp công vụ.