Trong bối cảnh hệ thống tài chính Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển giao quan trọng, ngày 07/10/2010, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã chính thức ký ban hành Quyết định 2367/QĐ-NHNN. Đây được xem là phát súng lệnh cho một cuộc cải cách pháp lý quy mô lớn nhằm đồng bộ hóa hệ thống văn bản dưới luật với hai đạo luật nền tảng là Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 2010 và Luật các tổ chức tín dụng 2010.

Lộ trình "thay máu" hệ thống văn bản quy phạm pháp luật ngân hàng

Theo danh mục được phê duyệt, từ nay đến hết năm 2011, các đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) sẽ phải chủ trì soạn thảo và trình ban hành tổng cộng 61 văn bản quy phạm pháp luật. Đây là một khối lượng công việc khổng lồ, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa Vụ Pháp chế và các đơn vị nghiệp vụ. Mục tiêu tối thượng là tạo ra một hành lang pháp lý minh bạch, an toàn và phù hợp với các chuẩn mực quốc tế, đặc biệt là trong bối cảnh nền kinh tế đang phục hồi sau khủng hoảng.

Thông tư 13 và 19: Những điều chỉnh mang tính sống còn

Tâm điểm của sự chú ý trong giới tài chính hiện nay chính là số phận của Thông tư 13/2010/TT-NHNN và văn bản sửa đổi là Thông tư 19/2010/TT-NHNN. Hai văn bản này quy định về các tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của tổ chức tín dụng, vốn đã gây ra nhiều tranh luận trái chiều từ phía các ngân hàng thương mại về khả năng thanh khoản và giới hạn cấp tín dụng.

Theo kế hoạch tại Quyết định 2367/QĐ-NHNN, dự thảo Thông tư mới nhằm sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế hoàn toàn hai thông tư này sẽ được trình lên Thống đốc ngay trong Quý IV năm 2010. Điều này cho thấy sự cầu thị của NHNN trong việc lắng nghe phản hồi từ thị trường, đồng thời khẳng định quyết tâm siết chặt kỷ cương nhưng vẫn đảm bảo dư địa tăng trưởng cho các tổ chức tín dụng.

"Việc rà soát và thay thế các quy định về tỷ lệ an toàn vốn là bước đi cần thiết để bảo vệ hệ thống trước các rủi ro tiềm ẩn, đồng thời tạo điều kiện cho các ngân hàng vận hành linh hoạt hơn trong môi trường lãi suất biến động."

Hàng loạt dự thảo quan trọng đang chờ phê duyệt

Bên cạnh câu chuyện về an toàn vốn, danh mục 61 văn bản còn bao gồm nhiều dự thảo mang tính chiến lược khác:

• Giao dịch hối đoái: Dự thảo Thông tư mới sẽ thay thế các quyết định cũ từ năm 2002 và 2004, nhằm quản lý chặt chẽ hơn thị trường ngoại hối.
• Lãi suất cơ bản: Quy định mới về cách thức xác định lãi suất cơ bản sẽ giúp NHNN điều hành chính sách tiền tệ hiệu quả hơn.
• Xử phạt vi phạm hành chính: Tăng cường chế tài đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng để răn đe các sai phạm.
• Cạnh tranh không lành mạnh: Lần đầu tiên sẽ có Nghị định riêng biệt quy định về các hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong hoạt động ngân hàng.

Với lộ trình rõ ràng và quyết tâm cao, giới chuyên gia kỳ vọng rằng hệ thống pháp luật ngân hàng Việt Nam sẽ có một diện mạo hoàn toàn mới từ năm 2011, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế đất nước.