Trong không khí chuẩn bị bước vào năm học mới 2020 - 2021, vấn đề chi phí học tập, đặc biệt là việc mua sắm sách giáo khoa và tài liệu tham khảo luôn là nỗi lo thường trực của nhiều phụ huynh. Để chấn chỉnh tình trạng lạm thu và gây áp lực kinh tế không cần thiết, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã đưa ra chỉ đạo quyết liệt: Tuyệt đối không được ép buộc học sinh mua sách tham khảo.

Lệnh cấm nghiêm ngặt từ Bộ Giáo dục và Đào tạo

Theo chỉ đạo mới nhất từ Bộ GD&ĐT vào tháng 9/2020, các cơ sở giáo dục phổ thông phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc tự nguyện trong việc trang bị tài liệu tham khảo. Cụ thể, Bộ yêu cầu tuyệt đối không được ép buộc học sinh phải mua tài liệu tham khảo dưới bất kỳ hình thức nào. Phụ huynh và học sinh có quyền tự mua sắm theo nhu cầu thực tế và năng lực học tập, không mang tính bắt buộc.

Bên cạnh đó, các trường học có trách nhiệm phải cung cấp kịp thời, đầy đủ và minh bạch thông tin về các loại tài liệu tham khảo đang được sử dụng tại trường. Điều này giúp phụ huynh có cơ sở để xem xét, lựa chọn những tài liệu thực sự cần thiết cho con em mình, tránh tình trạng mua theo phong trào hoặc do áp lực từ phía nhà trường.

Trách nhiệm của giáo viên và nhà trường theo Thông tư 21/2014/TT-BGDĐT

Việc quản lý sách tham khảo không phải là quy định mới mà đã được cụ thể hóa tại Thông tư 21/2014/TT-BGDĐT. Theo đó, trách nhiệm của các bên liên quan được quy định rất rõ ràng:

1. Đối với giáo viên và cán bộ quản lý

Tại Điều 5 Thông tư 21/2014/TT-BGDĐT, pháp luật nghiêm cấm việc lạm dụng vị trí để trục lợi từ sách tham khảo:

"4. Giáo viên và cán bộ quản lí giáo dục các cấp không được lạm dụng vị trí công tác của mình để thực hiện hoặc tham gia thực hiện việc ép buộc, vận động học sinh, học viên hoặc cha mẹ học sinh, học viên mua xuất bản phẩm tham khảo dưới bất kì hình thức nào."

2. Quy trình lựa chọn tài liệu tại nhà trường

Việc lựa chọn tài liệu dùng chung trong trường phải thông qua Hội đồng và tổ chuyên môn theo quy định tại Điều 4 Thông tư 21/2014/TT-BGDĐT. Thủ trưởng cơ sở giáo dục phải chịu trách nhiệm cuối cùng về danh mục và nội dung các loại sách này lưu hành trong trường (Điều 6 Thông tư 21/2014/TT-BGDĐT).

Đảm bảo sách giáo khoa cho năm học 2020 - 2021

Song song với việc siết chặt quản lý sách tham khảo, Bộ GD&ĐT cũng yêu cầu các trường thực hiện trang bị sách giáo khoa theo đúng quy định. Đặc biệt đối với năm học 2020 - 2021, các đơn vị phải đảm bảo chất lượng, đủ số lượng và cung ứng kịp thời cho học sinh trước ngày khai giảng.

Các Sở GD&ĐT trên cả nước được giao nhiệm vụ tiến hành thanh tra, kiểm tra đột xuất các cơ sở giáo dục phổ thông. Mọi trường hợp vi phạm, cố tình "cài cắm" sách tham khảo vào danh mục bắt buộc hoặc ép buộc phụ huynh mua sách sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Việc thực hiện đúng các quy định về sách giáo khoa và tài liệu tham khảo không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho gia đình học sinh mà còn góp phần xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, minh bạch và công bằng.