Việc sử dụng hệ thống chiếu sáng trên phương tiện giao thông không chỉ giúp người lái quan sát tốt hơn mà còn là tín hiệu an toàn quan trọng. Tuy nhiên, việc sử dụng sai cách như bật đèn pha (chiếu xa) trong khu đô thị gây chói mắt người đối diện, hoặc quên bật đèn khi trời tối lại tiềm ẩn nguy cơ tai nạn cực cao. Kể từ ngày 01/01/2020, khi Nghị định 100/2019/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, mức xử phạt cho các hành vi này đã tăng lên đáng kể so với trước đây.

1. Lỗi sử dụng đèn chiếu xa (đèn pha) không đúng quy định

Đèn chiếu xa có cường độ sáng mạnh và tầm chiếu cao, giúp người lái quan sát xa hơn nhưng lại gây lóa mắt, làm mất tầm nhìn tạm thời cho người đi ngược chiều. Do đó, pháp luật quy định nghiêm ngặt việc không được sử dụng đèn pha trong khu vực đông dân cư.

Đối với người điều khiển xe ô tô

Theo quy định tại điểm b khoản 3 Điều 5 Nghị định 100/2019/NĐ-CP, hành vi sử dụng đèn chiếu xa trong đô thị, khu đông dân cư sẽ bị xử phạt như sau:

Phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với người điều khiển xe thực hiện hành vi: Bấm còi, rú ga liên tục; bấm còi hơi, sử dụng đèn chiếu xa trong đô thị, khu đông dân cư, trừ các xe ưu tiên đang đi làm nhiệm vụ theo quy định.

So với mức phạt cũ tại Nghị định 46/2016/NĐ-CP (chỉ từ 600.000 - 800.000 đồng), mức phạt mới này mang tính răn đe cao hơn hẳn.

Đối với người điều khiển xe máy

Người đi xe máy cũng thường xuyên mắc lỗi này do thói quen hoặc vô ý. Tại điểm n khoản 1 Điều 6 Nghị định 100/2019/NĐ-CP quy định:

Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng đối với hành vi: Bấm còi trong thời gian từ 22 giờ ngày hôm trước đến 05 giờ ngày hôm sau, sử dụng đèn chiếu xa trong đô thị, khu đông dân cư, trừ các xe ưu tiên đang đi làm nhiệm vụ theo quy định.

2. Lỗi không bật đèn chiếu sáng khi trời tối hoặc thời tiết xấu

Nhiều tài xế thường quên bật đèn khi bắt đầu chuyển tối hoặc khi đi vào những đoạn đường có sương mù, mưa lớn làm hạn chế tầm nhìn. Đây là lỗi cực kỳ nguy hiểm vì các phương tiện khác khó có thể nhận diện được xe của bạn.

Mức phạt đối với xe ô tô

Căn cứ điểm g khoản 3 Điều 5 Nghị định 100/2019/NĐ-CP, người lái xe ô tô sẽ bị phạt:

Phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi: Không sử dụng hoặc sử dụng không đủ đèn chiếu sáng trong thời gian từ 19 giờ ngày hôm trước đến 05 giờ ngày hôm sau, khi sương mù, thời tiết xấu hạn chế tầm nhìn; sử dụng đèn chiếu xa khi tránh xe đi ngược chiều.

Mức phạt đối với xe máy

Đối với xe máy, mức phạt được quy định tại điểm l khoản 1 Điều 6 Nghị định 100/2019/NĐ-CP:

Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng đối với hành vi: Không sử dụng đèn chiếu sáng trong thời gian từ 19 giờ ngày hôm trước đến 05 giờ ngày hôm sau hoặc khi sương mù, thời tiết xấu hạn chế tầm nhìn.

3. Những lưu ý quan trọng để tránh vi phạm

Để đảm bảo an toàn và không bị xử phạt, người tham gia giao thông cần ghi nhớ các nguyên tắc sau:

• Kiểm tra đèn trước khi khởi hành: Luôn đảm bảo cả đèn chiếu gần (cos) và đèn chiếu xa (pha) đều hoạt động tốt.
• Ghi nhớ khung giờ: Bắt buộc phải bật đèn từ 19 giờ tối đến 05 giờ sáng hôm sau. Tuy nhiên, nếu trời tối sớm hoặc có mưa, sương mù, bạn nên chủ động bật đèn sớm hơn.
• Sử dụng đèn pha đúng chỗ: Chỉ sử dụng đèn pha trên các đoạn đường cao tốc, đường quốc lộ ngoài đô thị không có đèn đường và không có xe đi ngược chiều. Khi thấy có xe đi ngược chiều, phải lập tức chuyển sang đèn chiếu gần.
• Quan sát bảng đồng hồ: Luôn để ý ký hiệu đèn trên bảng điều khiển để biết mình đang để chế độ pha hay cos.

Việc tuân thủ quy định về đèn chiếu sáng không chỉ là để tránh bị phạt tiền mà quan trọng hơn hết là bảo vệ tính mạng cho chính bạn và những người xung quanh. Hãy là một người tham gia giao thông văn minh và có trách nhiệm.