Từ ngày 01/07/2026, Thông tư 93/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định về việc in, phát hành, quản lý và sử dụng tem điện tử rượu và tem điện tử thuốc lá chính thức có hiệu lực thi hành. Văn bản này thay thế hoàn toàn cho Thông tư 23/2021/TT-BTC và Thông tư 31/2025/TT-BTC, đánh dấu một bước ngoặt lớn trong công tác quản lý thuế đối với các mặt hàng tiêu thụ đặc biệt.

Một trong những nội dung quan trọng nhất mà các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân sản xuất, nhập khẩu rượu, thuốc lá cần đặc biệt lưu ý là các trường hợp tem điện tử bị cơ quan thuế vô hiệu hóa. Việc nắm rõ các quy định này giúp doanh nghiệp chủ động tránh được các rủi ro pháp lý và gián đoạn trong hoạt động kinh doanh.

Bước ngoặt số hóa trong quản lý mặt hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt

Tem điện tử rượu và tem điện tử thuốc lá không chỉ đơn thuần là công cụ thể hiện nghĩa vụ thuế mà còn là phương tiện để người tiêu dùng và cơ quan chức năng truy xuất nguồn gốc, phân biệt hàng thật - hàng giả thông qua mã QR hoặc các công nghệ mã hóa hiện đại được tích hợp. Do đó, việc quản lý vòng đời của những chiếc tem này cực kỳ nghiêm ngặt.

Theo quy định mới nhất tại điểm b.5 khoản 1 Điều 6 Thông tư 93/2026/TT-BTC, cơ quan thuế sẽ thực hiện thông báo tem điện tử thuốc lá, tem điện tử rượu không còn giá trị sử dụng trong 08 trường hợp cụ thể dưới đây.

Chi tiết 8 trường hợp tem điện tử bị thông báo vô hiệu hóa

1. Tem bị mất, cháy, hỏng tại kho của cơ quan thuế

Đây là trường hợp bất khả kháng xảy ra trước khi tem được bàn giao cho doanh nghiệp. Khi phát hiện tem điện tử bị mất, cháy hoặc hỏng hóc vật lý ngay tại kho lưu trữ của cơ quan thuế, cơ quan thuế phải lập tức thực hiện các thủ tục hủy bỏ và thông báo vô hiệu hóa các dải số sê-ri tem này trên hệ thống quản lý chung để tránh việc thất thoát hoặc lợi dụng bất hợp pháp.

2. Doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân chấm dứt hiệu lực mã số thuế

Khi một chủ thể kinh doanh thực hiện thủ tục giải thể, phá sản hoặc chấm dứt hoạt động và bị cơ quan thuế khóa mã số thuế (MST), toàn bộ số tem điện tử đã đăng ký mua hoặc cấp phát nhưng chưa sử dụng sẽ tự động bị thông báo không còn giá trị sử dụng. Doanh nghiệp không được phép chuyển nhượng số tem này cho bất kỳ bên thứ ba nào.

3. Doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký

Qua công tác thanh tra, kiểm tra hoặc xác minh thực địa, nếu cơ quan thuế phát hiện và có văn bản thông báo về việc người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ kinh doanh đã đăng ký với cơ quan nhà nước, cơ quan thuế sẽ tiến hành phong tỏa và thông báo vô hiệu hóa toàn bộ số tem điện tử của đơn vị đó trên hệ thống thông tin quản lý thuế.

4. Sử dụng tem trong thời gian tạm ngừng sản xuất, kinh doanh

Nếu doanh nghiệp đã gửi thông báo tạm ngừng hoạt động sản xuất, kinh doanh đến cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền nhưng trong thời gian tạm ngừng vẫn phát sinh việc kích hoạt hoặc sử dụng tem điện tử rượu, thuốc lá, cơ quan thuế sẽ xác định đây là hành vi vi phạm và ra thông báo vô hiệu hóa số tem này.

5. Dán tem điện tử lên hàng lậu, hàng giả, hàng xâm phạm quyền SHTT

Đây là một trong những chế tài cực kỳ nghiêm khắc nhằm bảo vệ thị trường. Trường hợp cơ quan chức năng (như Quản lý thị trường, Công an, Hải quan...) phát hiện doanh nghiệp có hành vi sử dụng tem điện tử hợp pháp để dán lên các sản phẩm rượu, thuốc lá nhập lậu, hàng cấm, hàng giả hoặc hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và thông báo cho cơ quan thuế, cơ quan thuế sẽ lập tức vô hiệu hóa toàn bộ số tem liên quan của doanh nghiệp đó.

6. Bị cơ quan nhà nước yêu cầu ngừng sản xuất, kinh doanh

Khi cơ quan đăng ký kinh doanh hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác yêu cầu doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân phải tạm ngừng hoặc đình chỉ hoạt động sản xuất, kinh doanh do vi phạm pháp luật, cơ quan thuế cũng sẽ đồng bộ hóa dữ liệu và thông báo tem điện tử của đơn vị này không còn giá trị sử dụng trong thời gian bị đình chỉ.

7. Có hành vi cho, bán, trao đổi, vay, mượn tem điện tử

Tem điện tử là ấn chỉ thuế mang tính định danh duy nhất cho từng doanh nghiệp và từng dòng sản phẩm cụ thể. Mọi hành vi tự ý chuyển nhượng dưới các hình thức như cho, bán, trao đổi, cho vay hoặc cho mượn tem giữa các doanh nghiệp với nhau đều bị nghiêm cấm. Khi bị phát hiện, cơ quan thuế sẽ thông báo vô hiệu hóa ngay lập tức.

8. Sử dụng tem không đúng quy định theo thông báo của cơ quan quản lý

Trường hợp cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền kiểm tra và phát hiện doanh nghiệp sử dụng tem điện tử không đúng quy cách, dán sai chủng loại sản phẩm (ví dụ: lấy tem rượu sản xuất trong nước dán cho rượu nhập khẩu hoặc ngược lại) hoặc vi phạm các quy trình kỹ thuật khác và có thông báo bằng văn bản, cơ quan thuế sẽ thực hiện vô hiệu hóa số tem vi phạm.

Trích dẫn quy định tại điểm b.5 khoản 1 Điều 6 Thông tư 93/2026/TT-BTC:

"b.5) Cơ quan thuế thực hiện thông báo tem điện tử rượu, tem điện tử thuốc lá không còn giá trị sử dụng đối với các trường hợp quy định tại điểm này..."

Trường hợp ngoại lệ doanh nghiệp cần lưu ý

Bên cạnh 8 trường hợp cơ quan thuế chủ động ra thông báo vô hiệu hóa nêu trên, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến quy định tại điểm h khoản 2 Điều 6 Thông tư 93/2026/TT-BTC.

Theo đó, nếu tem điện tử rượu, tem điện tử thuốc lá bị mất, cháy, hỏng hoặc không còn giá trị sử dụng do lỗi hoặc sự cố từ phía doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, thì đơn vị phải chủ động thực hiện báo cáo, thông báo kịp thời với cơ quan thuế thông qua Hệ thống thông tin quản lý thuế.

Trong trường hợp này, hệ thống sẽ ghi nhận trạng thái của tem dựa trên tờ khai báo cáo của doanh nghiệp, và cơ quan thuế không phải thực hiện thủ tục ra thông báo tem không còn giá trị sử dụng như đối với 8 trường hợp chủ động can thiệp kể trên.

Khuyến nghị thiết thực cho các doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu

Với việc áp dụng Thông tư 93/2026/TT-BTC, công tác quản lý tem điện tử đã được số hóa hoàn toàn và giám sát theo thời gian thực. Để đảm bảo hoạt động sản xuất, kinh doanh diễn ra thông suốt, doanh nghiệp cần:

• Xây dựng quy trình lưu trữ nghiêm ngặt: Bảo quản tem tại kho bãi khô ráo, an toàn, phòng chống cháy nổ tối đa để tránh làm hỏng hóc vật lý hoặc mất mát tem.
• Tuyệt đối không chia sẻ tem: Quán triệt bộ phận kế toán và kho vận không thực hiện bất kỳ hành vi cho mượn, trao đổi tem dưới mọi hình thức, kể cả giữa các chi nhánh trong cùng một tổng công ty nếu không có hướng dẫn cụ thể.
• Chủ động khai báo sự cố: Ngay khi phát hiện tem bị hỏng hoặc mất mát, phải lập tức lập báo cáo gửi lên Hệ thống thông tin quản lý thuế để được ghi nhận kịp thời, tránh bị cơ quan thuế áp đặt các chế tài xử phạt hành chính về quản lý ấn chỉ thuế.