Ngày 17/03/2026, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ban hành Chỉ thị 08/CT-TTg về việc tổ chức kỳ họp thứ nhất của Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 và tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương. Một trong những nội dung trọng tâm của Chỉ thị này là yêu cầu rà soát toàn diện công tác phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước.

Bối cảnh và mục tiêu rà soát phân cấp, phân quyền

Việc phân cấp, phân quyền là một phần quan trọng trong tiến trình cải cách hành chính, nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo của chính quyền địa phương. Theo quy định tại Luật Tổ chức Chính phủ 2015 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015, việc phân định thẩm quyền phải đảm bảo nguyên tắc quản lý tập trung thống nhất nhưng vẫn tạo điều kiện cho địa phương tự chủ trong phạm vi được giao.

Chỉ thị 08/CT-TTg nhấn mạnh việc đánh giá tính khả thi và hiệu quả thực tế của các quy định hiện hành. Thủ tướng yêu cầu các cơ quan phải nhìn nhận thẳng thắn những điểm nghẽn, những quy định còn chồng chéo hoặc chưa phù hợp với năng lực thực hiện của cấp cơ sở.

Nhiệm vụ cụ thể đối với các Bộ và cơ quan ngang Bộ

Thủ tướng Chính phủ giao trách nhiệm cho các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ thực hiện các nhiệm vụ sau:

• Rà soát toàn diện: Đánh giá lại toàn bộ các nhiệm vụ đã được phân cấp, phân quyền tại các Nghị định của Chính phủ thuộc lĩnh vực quản lý.
• Đề xuất sửa đổi: Kịp thời kiến nghị Chính phủ sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ các quy định không còn phù hợp, gây khó khăn cho địa phương.
• Hướng dẫn chuyên môn: Các Bộ như Tài chính, Xây dựng, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Tài nguyên và Môi trường, Công Thương phải hoàn thành việc hướng dẫn cụ thể về quy trình, thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực quản lý trong tháng 6/2026.

"Việc phân cấp phải đi đôi với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực thực thi của cấp dưới và tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực."

Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh

Đối với các địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có vai trò then chốt trong việc phản hồi thực tiễn thi hành pháp luật. Các nhiệm vụ trọng tâm bao gồm:

1. Chủ động rà soát, đánh giá những khó khăn, vướng mắc phát sinh khi thực hiện các nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền từ Trung ương.
2. Phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành để xử lý các vấn đề quản lý nhà nước tại địa phương, đặc biệt là tại cấp xã để đảm bảo phục vụ người dân tốt nhất.
3. Đề xuất các phương án tháo gỡ cụ thể, báo cáo Chính phủ thông qua Bộ Nội vụ.

Thời hạn hoàn thành và lộ trình báo cáo

Để đảm bảo tính kịp thời cho việc kiện toàn bộ máy chính quyền nhiệm kỳ mới, Thủ tướng ấn định mốc thời gian nghiêm ngặt:

• Trước ngày 15/04/2026: Các Bộ, ngành và địa phương phải hoàn thành báo cáo rà soát gửi về Bộ Nội vụ.
• Tháng 6/2026: Bộ Nội vụ tổng hợp, báo cáo Chính phủ về kết quả rà soát và phương án hoàn thiện phân cấp, phân quyền trên phạm vi toàn quốc.

Việc thực hiện nghiêm túc Chỉ thị 08/CT-TTg không chỉ giúp tinh gọn bộ máy mà còn là tiền đề quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới, đảm bảo thượng tôn pháp luật và hiệu quả quản trị quốc gia.