Trong nỗ lực thúc đẩy tài chính toàn diện và mở rộng kênh thanh toán không dùng tiền mặt, đặc biệt là tại các khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 316/QĐ-TTg năm 2021 phê duyệt triển khai thí điểm dùng tài khoản viễn thông thanh toán cho các hàng hóa, dịch vụ có giá trị nhỏ (Mobile Money). Đây được xem là một bước tiến đột phá trong lộ trình chuyển đổi số quốc gia tại thời điểm năm 2021.

Phạm vi sử dụng: Chỉ dành cho giao dịch nội địa hợp pháp

Theo quy định tại Quyết định 316/QĐ-TTg, việc triển khai thí điểm dịch vụ Mobile Money có những giới hạn rất cụ thể về phạm vi địa lý và loại hình giao dịch. Cụ thể, dịch vụ này chỉ áp dụng đối với các giao dịch nội địa hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Điều này đồng nghĩa với việc người dùng chỉ có thể sử dụng tiền trong tài khoản Mobile Money để thanh toán cho các hàng hóa, dịch vụ được cung cấp bởi các đơn vị trong nước và thực hiện bằng đồng Việt Nam (VNĐ). Pháp luật nghiêm cấm việc thực hiện thanh toán hoặc chuyển tiền cho các hàng hóa, dịch vụ cung cấp xuyên biên giới.

"Việc triển khai thí điểm dịch vụ Mobile-Money chỉ áp dụng đối với giao dịch nội địa hợp pháp theo quy định pháp luật Việt Nam bằng đồng Việt Nam, không được thực hiện thanh toán/chuyển tiền cho các hàng hóa, dịch vụ cung cấp xuyên biên giới."

Tại sao Mobile Money không được dùng để thanh toán quốc tế?

Việc giới hạn Mobile Money trong phạm vi nội địa không phải là ngẫu nhiên. Trong giai đoạn thí điểm bắt đầu từ năm 2021, mục tiêu chính của Chính phủ là kiểm soát rủi ro, đảm bảo an ninh tài chính và quản lý ngoại hối. Việc cho phép thanh toán quốc tế qua tài khoản viễn thông có thể dẫn đến những khó khăn trong việc giám sát dòng tiền, phòng chống rửa tiền và thất thoát ngoại tệ.

Bên cạnh đó, Mobile Money hướng tới đối tượng là những người chưa có tài khoản ngân hàng, thực hiện các giao dịch giá trị nhỏ hàng ngày. Do đó, việc tập trung vào thị trường nội địa giúp các doanh nghiệp viễn thông hoàn thiện hệ thống kỹ thuật và quy trình vận hành trước khi tính đến các bước tiến xa hơn trong tương lai.

Điều kiện đăng ký và hạn mức giao dịch cần lưu ý

Để có thể trải nghiệm dịch vụ này, người dân cần đáp ứng các điều kiện khắt khe về định danh khách hàng (KYC). Cụ thể:

• Khách hàng phải cung cấp Chứng minh nhân dân (CMND), Căn cước công dân (CCCD) hoặc Hộ chiếu còn hiệu lực.
• Thông tin trên giấy tờ tùy thân phải trùng khớp với thông tin đăng ký số thuê bao di động đang sử dụng.
• Số thuê bao di động phải có thời gian kích hoạt và sử dụng liên tục ít nhất 03 tháng tính đến thời điểm đăng ký mở tài khoản Mobile Money.

Về hạn mức, để đảm bảo an toàn và đúng tính chất "thanh toán giá trị nhỏ", mỗi tài khoản Mobile Money có tổng hạn mức giao dịch (bao gồm rút tiền, chuyển tiền và thanh toán) không quá 10 triệu đồng/tháng. Đặc biệt, mỗi khách hàng chỉ được phép mở duy nhất 01 tài khoản Mobile Money tại mỗi doanh nghiệp thực hiện thí điểm.

Thời gian thí điểm và lộ trình triển khai

Theo Quyết định 316/QĐ-TTg, thời gian thí điểm dịch vụ là 02 năm kể từ khi doanh nghiệp đầu tiên được chấp thuận triển khai. Trong suốt quá trình này, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Thông tin và Truyền thông cùng Bộ Công an sẽ phối hợp chặt chẽ để giám sát, đánh giá hiệu quả và tính an toàn của dịch vụ.

Dù còn những hạn chế về thanh toán quốc tế, nhưng Mobile Money được kỳ vọng sẽ tạo nên một cuộc cách mạng trong thói quen tiêu dùng của người dân Việt Nam, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xã hội không dùng tiền mặt mà Chính phủ đã đề ra.