Chỉ còn chưa đầy 24 giờ nữa, hàng loạt chính sách pháp luật quan trọng trong lĩnh vực đất đai và tư pháp sẽ chính thức đi vào cuộc sống. Ghi nhận tại thời điểm ngày 04/01/2020, dư luận đang đặc biệt quan tâm đến những quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính, nơi mà mức phạt cho các hành vi lấn, chiếm đất đai đã được đẩy lên một tầm cao mới, mang tính răn đe cực mạnh.

1. Nghị định 91/2019/NĐ-CP: "Cú đấm thép" vào hành vi lấn, chiếm đất đai

Được ban hành nhằm thay thế cho Nghị định 102/2014/NĐ-CP, Nghị định 91/2019/NĐ-CP được xem là một bước ngoặt trong công tác quản lý nhà nước về đất đai. Điểm đáng chú ý nhất chính là việc tăng mức phạt tiền lên gấp nhiều lần đối với các hành vi vi phạm phổ biến.

Cụ thể, đối với hành vi lấn, chiếm đất đai, mức phạt tối đa đã được nâng lên đến 500 triệu đồng đối với cá nhân và 01 tỷ đồng đối với tổ chức. So với mức phạt cũ tại Nghị định 102/2014/NĐ-CP, con số này đã tăng vọt gấp 100 lần. Điều này cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc chấm dứt tình trạng vi phạm trật tự quản lý đất đai vốn diễn biến phức tạp trong thời gian qua.

Bên cạnh đó, các hành vi khác cũng chịu mức phạt nặng nề không kém:

• Tự ý chuyển mục đích sử dụng đất: Đặc biệt là chuyển từ đất trồng lúa sang đất ở mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép, mức phạt có thể lên đến 500 triệu đồng (cá nhân) và 1 tỷ đồng (tổ chức), tăng gấp 10 lần so với trước đây.
• Chuyển nhượng quyền sử dụng đất không có Sổ đỏ: Mức phạt tăng lên đến 20 triệu đồng đối với cá nhân và 40 triệu đồng đối với tổ chức.
• Bỏ hoang đất: Nghị định 91/2019/NĐ-CP cũng bổ sung quy định xử phạt đối với hành vi không sử dụng đất trồng cây hàng năm trong thời hạn 12 tháng liên tục, đất trồng cây lâu năm trong thời hạn 18 tháng liên tục mà không thuộc trường hợp bất khả kháng.

Hành vi lấn, chiếm đất là một trong những vi phạm nghiêm trọng nhất. Việc áp dụng mức phạt mới từ ngày 05/01/2020 sẽ tạo ra áp lực tài chính đủ lớn để các đối tượng vi phạm phải cân nhắc kỹ trước khi thực hiện hành vi trái pháp luật.

2. Tinh gọn biểu mẫu thống kê thi hành án dân sự theo Thông tư 06/2019/TT-BTP

Cũng có hiệu lực từ ngày mai (05/01/2020), Thông tư 06/2019/TT-BTP của Bộ Tư pháp sẽ chính thức thay thế cho Thông tư 01/2013/TT-BTP và Thông tư 08/2015/TT-BTP.

Đây là một nỗ lực cải cách hành chính đáng ghi nhận trong ngành Tư pháp. Thay vì phải duy trì 19 biểu mẫu thống kê phức tạp như trước đây, kể từ ngày 05/01/2020, các cơ quan thi hành án dân sự sẽ chỉ còn thực hiện báo cáo dựa trên 12 biểu mẫu thống nhất. Sự tinh gọn này không chỉ giúp giảm bớt áp lực công việc cho cán bộ thi hành án mà còn đảm bảo tính chính xác, kịp thời của dữ liệu thống kê quốc gia.

Các biểu mẫu quan trọng được giữ lại và chuẩn hóa bao gồm:

• Kết quả thi hành án dân sự tính bằng việc và bằng tiền;
• Kết quả đề nghị xét miễn, giảm nghĩa vụ thi hành án dân sự;
• Kết quả cưỡng chế thi hành án dân sự;
• Kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo về thi hành án dân sự.

Việc áp dụng Thông tư 06/2019/TT-BTP được kỳ vọng sẽ tạo ra một hệ thống dữ liệu thi hành án minh bạch, phục vụ đắc lực cho công tác quản lý và theo dõi thi hành án hành chính trên phạm vi cả nước.

Như vậy, với việc hai văn bản quan trọng này cùng có hiệu lực vào ngày 05/01/2020, người dân và các tổ chức cần hết sức lưu ý để thực hiện đúng quy định, tránh những rủi ro pháp lý và tài chính không đáng có.