Bước sang năm 2026, thị trường lao động Việt Nam sẽ chứng kiến những thay đổi mang tính bước ngoặt với hàng loạt chính sách mới có hiệu lực. Không chỉ dừng lại ở việc tăng mức trợ cấp, các quy định mới còn tập trung mạnh mẽ vào việc "tiếp sức" cho người lao động thông qua đào tạo nghề và duy trì việc làm bền vững.

Mức trợ cấp thất nghiệp năm 2026: Con số đáng chú ý

Một trong những điểm được quan tâm nhất chính là mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng. Theo quy định tại khoản 1 Điều 39 Luật Việc làm 2025, mức hưởng này bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 06 tháng gần nhất.

Đặc biệt, với việc áp dụng mức lương tối thiểu vùng mới theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP, trần trợ cấp thất nghiệp tại Vùng I có thể lên tới khoảng 26,55 triệu đồng/tháng. Điều này giúp người lao động có một "tấm lưới an sinh" vững chắc hơn trong thời gian tìm kiếm công việc mới.

"Thời điểm hưởng trợ cấp thất nghiệp là ngày làm việc thứ 11 kể từ ngày nộp đủ hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp." - Trích khoản 3 Điều 39 Luật Việc làm 2025.

Việc rút ngắn thời gian chờ đợi từ 16 ngày xuống còn 11 ngày là một cải cách hành chính nhân văn, giúp dòng tiền hỗ trợ đến tay người lao động sớm hơn, giảm bớt áp lực tài chính tức thời.

Đào tạo nghề: Chìa khóa để quay lại thị trường lao động

Không chỉ hỗ trợ bằng tiền mặt, Nhà nước còn chú trọng nâng cao kỹ năng cho người lao động. Theo Điều 37 Luật Việc làm 2025, người lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệp sẽ được hỗ trợ học phí và cả tiền ăn trong thời gian tham gia đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề.

Song song đó, doanh nghiệp cũng được khuyến khích duy trì việc làm cho nhân viên. Điều 42 của Luật này quy định các trường hợp người sử dụng lao động được hỗ trợ kinh phí đào tạo, bồi dưỡng để duy trì việc làm khi gặp khó khăn do thiên tai, dịch bệnh hoặc thay đổi cơ cấu công nghệ.

Nghĩa vụ của doanh nghiệp khi cho người lao động thôi việc

Dưới góc độ quan hệ lao động, Bộ luật Lao động 2019 vẫn là căn cứ pháp lý quan trọng nhất. Khi phải cho người lao động thôi việc do thay đổi cơ cấu hoặc lý do kinh tế, doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại Điều 42.

• Phải xây dựng và thực hiện phương án sử dụng lao động.
• Ưu tiên đào tạo lại nếu có chỗ làm việc mới.
• Trả trợ cấp mất việc làm theo quy định tại Điều 47 (ít nhất bằng 02 tháng tiền lương).
• Thông báo trước 30 ngày cho UBND cấp tỉnh và người lao động.

Ngoài ra, trách nhiệm chốt sổ bảo hiểm và thanh toán các khoản quyền lợi trong vòng 14 ngày (tối đa 30 ngày) theo Điều 48 là bắt buộc để đảm bảo quyền lợi cho người lao động chuyển việc.

Bảo lưu và tiếp nối quyền lợi bảo hiểm xã hội

Một điểm mới đáng chú ý khác đến từ Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Người lao động khi nghỉ việc mà chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu sẽ được bảo lưu thời gian đóng theo Điều 71.

Nếu muốn tiếp tục tích lũy để hưởng lương hưu sau này, người lao động có thể tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện với mức đóng 22% thu nhập lựa chọn theo Điều 3 và Điều 32 của Luật này. Cơ quan bảo hiểm và người sử dụng lao động có trách nhiệm phối hợp xác nhận thời gian đóng khi chấm dứt hợp đồng lao động theo Điều 13.

Tóm lại, hệ thống pháp luật năm 2026 đã tạo ra một cơ chế hỗ trợ đa tầng, từ trợ cấp tài chính trực tiếp đến đào tạo kỹ năng và bảo vệ quyền lợi dài hạn. Người lao động cần nắm vững các quy định này để tự bảo vệ mình và tận dụng tối đa các nguồn lực hỗ trợ từ Nhà nước khi gặp biến cố trong công việc.