Lần đầu tiên trong lịch sử hoạt động của Kiểm toán Nhà nước, một văn bản quy phạm pháp luật chuyên biệt về xử phạt hành chính đã chính thức được ban hành. Pháp lệnh 04/2023/UBTVQH15 không chỉ lấp đầy khoảng trống pháp lý mà còn là công cụ sắc bén để siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý tài chính công, tài sản công.

Những hành vi nào sẽ bị "sờ gáy"?

Theo quy định tại Điều 5 Pháp lệnh 04/2023/UBTVQH15, các nhóm hành vi vi phạm bị xử phạt bao gồm:

• Vi phạm quy định về gửi báo cáo định kỳ.
• Vi phạm quy định về cung cấp thông tin, tài liệu cần thiết cho hoạt động kiểm toán.
• Hành vi trả lời và giải trình không kịp thời, không chính xác hoặc từ chối giải trình.
• Không ký biên bản kiểm toán hoặc không chấp hành quyết định kiểm toán.
• Cản trở hoạt động kiểm toán hoặc can thiệp trái pháp luật vào kết quả kiểm toán.

Đáng chú ý, hành vi che giấu vi phạm pháp luật về tài chính công, tài sản công có thể bị phạt tiền từ 20 đến 30 triệu đồng theo quy định tại khoản 1 Điều 13.

Mức phạt tiền: Tổ chức có thể bị phạt tới 100 triệu đồng

Về mức xử phạt, Điều 7 quy định rõ:

"1. Mức phạt tiền tối đa đối với mỗi hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực kiểm toán nhà nước của cá nhân là 50.000.000 đồng. Mức phạt tiền tối đa đối với mỗi hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực kiểm toán nhà nước của tổ chức là 100.000.000 đồng."

Bên cạnh hình thức phạt tiền, các đơn vị vi phạm còn có thể bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc cải chính thông tin sai lệch hoặc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm.

Lời khuyên cho các đơn vị được kiểm toán

Việc ban hành Pháp lệnh này cho thấy quyết tâm của Nhà nước trong việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động kiểm toán. Các cơ quan, tổ chức cần chủ động rà soát quy trình lưu trữ và cung cấp hồ sơ, đảm bảo tính trung thực và kịp thời khi có yêu cầu từ Đoàn kiểm toán. Việc chậm trễ dù chỉ 15 ngày trong việc gửi báo cáo cũng có thể dẫn đến hình thức xử phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền tùy mức độ.

Pháp lệnh này chính thức có hiệu lực từ ngày 01/5/2023, đánh dấu một bước ngoặt mới trong việc thượng tôn pháp luật tại các đơn vị sử dụng ngân sách và tài sản quốc gia.