Việc cho phép mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là một điểm sáng mang tính nhân văn sâu sắc trong Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Tuy nhiên, những vấn đề về tài chính và chi phí y tế phát sinh trong quá trình này luôn là nỗi trăn trở của nhiều gia đình. Để cụ thể hóa vấn đề này, ngày 15/09/2016, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư 32/2016/TT-BYT quy định về việc chi trả các chi phí thực tế để bảo đảm chăm sóc sức khỏe sinh sản của bên nhờ mang thai hộ vì mục đích nhân đạo.

Phạm vi bảo đảm chăm sóc sức khỏe sinh sản

Theo quy định mới, trách nhiệm tài chính của bên nhờ mang thai hộ không chỉ dừng lại ở lúc sinh nở mà kéo dài xuyên suốt từ giai đoạn chuẩn bị cho đến sau khi đứa trẻ chào đời. Cụ thể, các giai đoạn phát sinh chi phí bao gồm:

• Giai đoạn chuẩn bị mang thai và quá trình áp dụng kỹ thuật chuyển phôi.
• Các kỹ thuật thăm khám, sàng lọc, điều trị các bất thường hoặc dị tật của bào thai (nếu có).
• Quá trình sinh đẻ và chăm sóc trong vòng 42 ngày sau sinh, hoặc cho đến khi giao đứa trẻ.
• Khám sức khỏe tổng quát sau sinh và điều trị các biến chứng liên quan đến sức khỏe sinh sản của người mang thai hộ.

Chi tiết các khoản chi phí bên nhờ mang thai hộ phải chi trả

Tại Điều 3 Thông tư 32/2016/TT-BYT, Bộ Y tế đã liệt kê danh mục các chi phí thực tế bắt buộc mà vợ chồng nhờ mang thai hộ phải thanh toán:

"1. Các chi phí bắt buộc bên nhờ mang thai hộ chi trả: a) Chi phí đi lại tới cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để được tư vấn, khám, kiểm tra, theo dõi sức khỏe... b) Chi phí liên quan đến y tế gồm: Chi phí thực hiện các dịch vụ tư vấn, khám bệnh, chữa bệnh, kỹ thuật y tế; Chi phí các loại thuốc, máu, dịch truyền, hóa chất, vật tư tiêu hao... c) Chi phí dinh dưỡng để bảo đảm sức khỏe cho người mang thai hộ, chi phí các vật dụng chăm sóc vệ sinh cá nhân trước, trong và sau sinh..."

Đáng chú ý, chi phí dinh dưỡng và vật dụng cá nhân sẽ được xác định dựa trên thỏa thuận giữa hai bên, thể hiện qua hóa đơn hoặc giấy biên nhận thực tế. Điều này giúp đảm bảo người mang thai hộ có điều kiện sức khỏe tốt nhất để nuôi dưỡng bào thai.

Quyền lợi từ Bảo hiểm y tế và trách nhiệm của các bên

Một trong những điểm quan trọng nhất của Thông tư 32/2016/TT-BYT là việc kết hợp với hệ thống Bảo hiểm y tế (BHYT) để giảm bớt gánh nặng cho các gia đình.

Nếu người mang thai hộ có thẻ BHYT, cơ quan bảo hiểm sẽ thanh toán các chi phí trong phạm vi quyền lợi và mức hưởng theo quy định. Bên nhờ mang thai hộ chỉ có trách nhiệm chi trả phần chênh lệch còn lại sau khi đã trừ đi phần BHYT chi trả. Trong trường hợp người mang thai hộ không có thẻ BHYT, bên nhờ mang thai hộ sẽ phải gánh vác toàn bộ 100% chi phí thực tế phát sinh.

Bên cạnh nghĩa vụ tài chính, người mang thai hộ cũng có trách nhiệm tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình thăm khám, sàng lọc định kỳ để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé. Các cơ sở y tế có trách nhiệm phối hợp với cơ quan Bảo hiểm xã hội để thực hiện thanh toán nhanh chóng, đúng quy định.

Thông tư này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/11/2016, hứa hẹn sẽ tháo gỡ những vướng mắc về chi phí, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho các trường hợp mang thai hộ nhân đạo tại Việt Nam.