Bước ngoặt trong phân cấp thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư

Ngày 11/01/2022, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật số 03/2022/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của nhiều luật quan trọng, trong đó có Luật Đầu tư 2020. Một trong những nội dung đáng chú ý nhất là việc nới rộng thẩm quyền cho Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh trong việc quyết định "số phận" của các dự án nhà ở và khu đô thị quy mô lớn.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Luật số 03/2022/QH15, điểm b khoản 1 Điều 32 Luật Đầu tư 2020 về thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của UBND tỉnh đã được sửa đổi như sau:

“b) Dự án đầu tư xây dựng nhà ở (để bán, cho thuê, cho thuê mua), khu đô thị có quy mô sử dụng đất dưới 300 ha và quy mô dân số dưới 50.000 người;”

Sự khác biệt so với quy định hiện hành

Trước khi Luật này có hiệu lực (tức trước ngày 01/3/2022), thẩm quyền của UBND tỉnh bị giới hạn khá chặt chẽ. Cụ thể, địa phương chỉ được chấp thuận chủ trương đầu tư đối với:

• Dự án có quy mô dưới 50 ha và dân số dưới 15.000 người tại khu vực đô thị.
• Dự án có quy mô dưới 100 ha và dân số dưới 10.000 người tại khu vực ngoài đô thị.

Như vậy, với quy định mới, ngưỡng diện tích đã được nâng lên đồng nhất dưới 300 ha và dân số dưới 50.000 người. Điều này đồng nghĩa với việc rất nhiều dự án vốn trước đây phải trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt thì nay sẽ được giải quyết ngay tại cấp tỉnh.

Bổ sung thẩm quyền đối với dự án tại khu vực bảo vệ di tích

Không chỉ dừng lại ở quy mô đất đai và dân số, Luật số 03/2022/QH15 còn bổ sung thêm một nhóm dự án quan trọng thuộc thẩm quyền của UBND tỉnh tại điểm b1 khoản 1 Điều 32:

“b1) Dự án đầu tư phù hợp với quy định của pháp luật về di sản văn hóa không phân biệt quy mô diện tích đất, dân số thuộc phạm vi khu vực bảo vệ II của di tích được cấp có thẩm quyền công nhận là di tích quốc gia, di tích quốc gia đặc biệt, trừ di tích quốc gia đặc biệt thuộc Danh mục di sản thế giới; dự án đầu tư không phân biệt quy mô diện tích đất, dân số thuộc khu vực hạn chế phát triển hoặc nội đô lịch sử (được xác định trong đồ án quy hoạch đô thị) của đô thị loại đặc biệt;”.

Quy định này giúp tháo gỡ "nút thắt" cho các dự án đầu tư tại các đô thị có bề dày lịch sử hoặc gần các khu di tích, nơi mà các quy định về bảo tồn và phát triển thường xuyên đan xen phức tạp.

Kỳ vọng về sự bứt phá của thị trường bất động sản

Việc phân cấp mạnh mẽ này được kỳ vọng sẽ tạo ra một luồng sinh khí mới cho thị trường bất động sản và đầu tư hạ tầng. Thay vì phải chờ đợi quy trình thẩm định kéo dài tại các Bộ, ngành Trung ương và trình Thủ tướng, các nhà đầu tư có thể làm việc trực tiếp với chính quyền địa phương - nơi nắm rõ nhất thực trạng quỹ đất và nhu cầu phát triển của khu vực.

Tuy nhiên, đi kèm với quyền hạn lớn là trách nhiệm nặng nề. UBND các tỉnh cần nâng cao năng lực thẩm định, đảm bảo các dự án được chấp thuận phải thực sự phù hợp với quy hoạch và mang lại giá trị bền vững cho cộng đồng. Luật này sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2022.